Kepeklenme nedir?

Kepek veya tıbbi adıyla dandruff, saçlı deride gözle görülür ince beyaz veya gri pullanmayla karakterize çok yaygın bir durumdur.

Genellikle belirgin yara, kalın plak veya yoğun inflamasyon görülmez. Hafif kaşıntı eşlik edebilir.

2025 tarihli güncel değerlendirmelerde kepek, çoğunlukla saçlı deriyle sınırlı ve görünür inflamasyonun çok az olduğu, seboreik dermatit spektrumunun daha hafif ucunda değerlendirilmektedir. Seboreik dermatitte ise kızarıklık, kaşıntı ve sarı-yağlı skuamlar daha belirgindir.

Tam olarak aynı değildir ancak birbirleriyle yakından ilişkilidir.

Kepekte esas bulgu saçlı deride ince pullanmadır. Belirgin kızarıklık ve inflamasyon genellikle yoktur veya çok hafiftir.

Seboreik dermatitte ise saçlı deride daha belirgin kızarıklık, kaşıntı, hassasiyet ve beyaz-sarı, bazen yağlı görünümlü skuamlar bulunabilir. Ayrıca hastalık yalnızca saçlı deride kalmayıp kaşlar, burun kenarları, kulak çevresi, sakal bölgesi ve göğüs orta hattı gibi yağ bezlerinden zengin alanları da etkileyebilir.

Bu nedenle yoğun kepeklenmeyle birlikte yüz veya kulak çevresinde de kızarıklık ve pullanma varsa seboreik dermatit olasılığı artar.

Oldukça yaygındır.

2024 yılında yayımlanan ve 121 çalışmada 1,26 milyondan fazla kişiyi değerlendiren meta-analizde klinisyen tarafından tanı konmuş seboreik dermatitin dünya genelindeki ortalama prevalansı yaklaşık %4,4, erişkinlerde ise yaklaşık %5,6 bulunmuştur.

Kepeklenme dahil daha hafif spektrum dikkate alındığında etkilenen kişi oranı çok daha yüksektir ve bazı güncel derlemelerde dünya nüfusunun yaklaşık yarısının hayatının bir döneminde kepek/seboreik dermatit spektrumundan etkilenebileceği tahmin edilmektedir.

Kepeklenmenin tek bir nedeni yoktur.

Güncel yaklaşımda saçlı deri bariyeri, sebum, Malassezia mayaları, deri mikrobiyotası ve kişinin bağışıklık yanıtı birlikte rol oynar.

2025 güncel patogenez değerlendirmesinde seboreik dermatitin üç temel bileşeninin Malassezia ve diğer mikroorganizmaları içeren mikrobiyota değişiklikleri, düzensiz inflamatuvar yanıt ve deri bariyeri bozukluğu olduğu vurgulanmaktadır.

Bu nedenle kepeği yalnızca “saçlı deride mantar var” şeklinde açıklamak doğru değildir.

Malassezia, sağlıklı insanların derisinde doğal olarak yaşayabilen lipofilik, yani yağdan zengin ortamlarda yaşamayı seven maya türlerinin bulunduğu bir gruptur.

Saçlı deri ve yüz gibi sebum üretiminin yoğun olduğu bölgelerde normal mikrobiyotanın bir parçasıdır.

Kepek veya seboreik dermatiti olan kişilerde Malassezia'nın miktarı, türleri veya derinin bu mayaların metabolitlerine verdiği inflamatuvar yanıt değişebilir. Antifungal tedavilerin birçok hastada etkili olması da Malassezia'nın hastalığın biyolojisinde önemli rol oynadığını desteklemektedir.

Ancak Malassezia sağlıklı kişilerin derisinde de bulunduğu için seboreik dermatit klasik anlamda bulaşıcı bir mantar enfeksiyonu değildir.

Hayır.

Kepek ve seboreik dermatit kişiden kişiye geçen hastalıklar değildir.

Aynı tarak veya havlunun kullanılması seboreik dermatit oluşturmaz.

Bununla birlikte saçlı deride gerçekten tinea capitis, yani dermatofit mantar enfeksiyonu varsa bu farklı bir hastalıktır ve bulaşıcı olabilir.

Bu ayrım özellikle çocuklarda önemlidir.

Hayır.

Kepek kişinin “saçını temiz tutmadığı” anlamına gelmez.

Bununla birlikte saçın çok seyrek yıkanması bazı kişilerde sebum, skuam ve ürün artıklarının saçlı deride daha fazla birikmesine ve mevcut kepeğin daha görünür hale gelmesine neden olabilir.

Öte yandan saçlı deriyi aşırı sık, çok sıcak suyla veya sert deterjanlarla yıkamak da bariyeri bozarak tahriş ve pullanmayı artırabilir.

Bu nedenle ideal yıkama sıklığı saçlı derinin yağlanmasına, saç tipine ve kullanılan ürünlere göre kişiselleştirilmelidir. AAD düzenli saç yıkamanın hafif kepekte ilk basamak yaklaşım olduğunu belirtmektedir.

Klasik seboreik dermatitin temel nedeni değildir ancak şampuan veya başka saç ürünlerinin saçlı deride kalması irritasyona ve pullanmaya yol açabilir.

AAD de saç ve cilt ürünlerinin iyi durulanmamasının irritasyonu ve seboreik dermatit alevlenmesini artırabileceğini belirtmektedir.

Dolayısıyla “iyi durulamamak seboreik dermatitin nedenidir” demek yanlış olmakla birlikte saçlı deride ürün kalıntısı bırakmamak önemlidir.

Her zaman değil.

Kepek özellikle yağlı saçlı deride de çok sık görülür.

Basit kuru saçlı derisinde ince, kuru ve küçük beyaz pullar görülebilir. Seboreik dermatitte ise daha yağlı, sarımsı veya yapışkan skuamlar ve kızarıklık eşlik edebilir.

Ancak gerçek hayatta bu ayrım her zaman çok net değildir ve aynı kişide hem bariyer kuruluğu hem seboreik dermatit bulunabilir.

Bu nedenle sadece “saç derim kuru, o halde daha fazla yağ sürmeliyim” yaklaşımı herkeste uygun değildir.

Sebum tek başına seboreik dermatit oluşturmaz ancak hastalık özellikle yağ bezlerinden zengin bölgelerde ortaya çıkar.

Malassezia türlerinin bir bölümü büyümek için derideki lipitlerden yararlandığından sebumun bileşimi de önem taşıyabilir.

Bununla birlikte kepeklenen saçlı derinin mutlaka aşırı sebum ürettiği söylenemez.

Güncel bilgiler sebum, mikrobiyota, bariyer ve inflamasyon arasındaki dengenin tek başına yağ miktarından daha önemli olduğunu göstermektedir.

Bazı kişilerde evet.

Psikolojik stres seboreik dermatit alevlenmeleriyle ilişkilendirilmektedir. Bunun kesin mekanizması tam olarak açıklanmamış olsa da deri bariyeri, nöroimmün mekanizmalar ve inflamasyon üzerindeki etkileri rol oynayabilir.

Bu durum seboreik dermatitin “psikolojik bir hastalık” olduğu anlamına gelmez.

Stres tetikleyici veya şiddetlendirici faktörlerden biri olabilir.

Birçok hastada artabilir.

Soğuk hava, düşük nem, kapalı ortamlarda kuru hava ve mevsimsel değişiklikler saçlı deri bariyerini etkileyebilir.

Seboreik dermatit bazı kişilerde kış aylarında daha belirginleşirken yaz aylarında hafifleyebilir.

Ancak herkeste aynı mevsimsel patern görülmez.

Şapka veya başörtüsü kullanımı kendi başına seboreik dermatitin nedeni değildir.

Ancak saçlı derinin uzun süre çok sıcak ve nemli kalması, yoğun terleme ve oklüzyon bazı kişilerde mevcut kaşıntı ve irritasyonu artırabilir.

Önemli olan saçlı derinin ihtiyaç duyduğu şekilde temizlenmesi ve terli veya ıslak saçın uzun süre kapalı kalmamasıdır.

Her kozmetik ürün kepek oluşturmaz.

Ancak bazı kişilerde saç boyası, şampuan, saç kremi, şekillendirici, parfüm veya koruyucu maddeler irritan veya alerjik kontakt dermatit oluşturabilir.

Scalp allergic contact dermatitis üzerine 2024 tarihli derleme bu tablonun sıklıkla seboreik dermatit olarak yanlış tanı alabildiğini göstermektedir.

Yeni bir saç ürünü başlandıktan sonra kaşıntı, yanma, kızarıklık, kulak arkası veya boyunda egzama ve pullanma gelişiyorsa kontakt dermatit düşünülmelidir.

Saç boyasının kendisi klasik kepeğin nedeni değildir.

Ancak özellikle para-phenylenediamine ve diğer boya bileşenleri bazı kişilerde alerjik kontakt dermatite yol açabilir.

Bu durumda saçlı deride yoğun kaşıntı, kızarıklık, ödem ve pullanma gelişebilir.

Boya sonrasında tekrarlayan reaksiyonlarda patch test gerekebilir.

Hayır.

Sıklıkla kaşlar, kaş arası, burun kenarları, kulak içi ve arkası, sakal-bıyık bölgesi ve göğüs orta hattını da etkileyebilir.

Bu alanlarda kızarıklıkla birlikte ince veya yağlı pullanma görülebilir.

Saçlı deri kepeğine eşlik eden bu dağılım seboreik dermatit tanısını destekler.

Evet.

Açık deri fototiplerinde kızarıklık daha kolay fark edilirken koyu deri fototiplerinde eritem daha az belirgin olabilir.

Bazı kişilerde ilk dikkat çeken bulgu daha açık veya daha koyu renkli alanlar ve ince skuam olabilir.

2025 güncel değerlendirmesi özellikle daha koyu deri renklerinde postinflamatuvar pigment değişikliklerinin tanıda önemli olabileceğini vurgulamaktadır.

Basit kepeklenme genellikle kalıcı saç kaybına neden olmaz.

Yoğun kaşıntı ve sürekli kaşıma saç tellerinin kırılmasına veya geçici dökülmenin daha belirgin algılanmasına yol açabilir.

Belirgin inflamasyon da saç döngüsünü geçici olarak etkileyebilir.

Ancak saçlı deride lokalize açıklıklar, follikül açıklıklarının kaybolması, kırık saçlar, püstüller, kabuklanma veya kalıcı seyrelme varsa yalnızca kepek olduğu varsayılmamalıdır.

Tinea capitis, alopesi areata, psoriasis veya skar bırakan saç hastalıkları gibi farklı nedenler araştırılmalıdır.

Tipik seboreik dermatit skar bırakan bir alopesi değildir ve saç köklerini kalıcı olarak yok etmesi beklenmez.

Dolayısıyla androgenetik alopesi gibi ilerleyici genetik saç kaybıyla aynı hastalık değildir.

Ancak başka saçlı deri hastalıkları seboreik dermatitle birlikte bulunabilir. Saç yoğunluğunda sürekli azalma varsa saç dökülmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Saçlı deri psoriasisi genellikle seboreik dermatitten daha kalın, daha iyi sınırlı ve daha belirgin skuamlı plaklar oluşturur.

Lezyonlar saç çizgisini aşarak alın veya enseye uzanabilir.

Dirsek, diz, göbek ve tırnaklarda psoriasis bulguları eşlik edebilir.

Bazı hastalarda iki durumun özellikleri bir arada bulunur ve buna sebopsoriasis adı verilebilir. AAD de psoriasis ile seboreik dermatitin aynı kişide birlikte görülebileceğini belirtmektedir.

Tinea capitis, dermatofitlerin neden olduğu gerçek ve bulaşıcı saçlı deri mantar enfeksiyonudur.

Özellikle çocuklarda görülür.

Kepeğe benzeyen pullanmanın yanında kırık saçlar, yuvarlak saç kaybı alanları, siyah noktalar, hassasiyet, püstüller veya boyunda lenf bezi büyümesi görülebilir.

İnflamatuvar ağır şekli olan kerion belirgin şişlik ve irinli görünüm oluşturabilir.

Tinea capitis yalnızca mantar şampuanıyla tedavi edilemez. Saç follikülünün içine yerleştiği için çoğunlukla ağızdan antifungal tedavi gerekir.

Evet.

Kepek deri yüzeyinden kolayca ayrılırken bit yumurtaları, yani sirkeler çoğunlukla saç teline sıkıca yapışıktır.

Yoğun ense ve kulak arkası kaşıntısı bitlenmede tipik olabilir.

Bitlenmede canlı bit veya saç teline yapışmış yumurtaların görülmesi tanıya yardımcı olur.

Çoğu hastada öykü ve dermatolojik muayene yeterlidir.

Saçlı derideki skuamın rengi, yapısı, kızarıklık, kaşıntı ve yüz-kulak gibi başka bölgelerin tutulup tutulmadığı değerlendirilir.

Tipik seboreik dermatitte rutin kan testi veya mantar kültürü gerekli değildir.

Tanı belirsizse başka hastalıkları dışlamak amacıyla KOH incelemesi, mantar kültürü, patch test veya nadiren biyopsi gerekebilir.

Evet.

Trikoskopi saçlı derinin dermatoskopla büyütülerek değerlendirilmesini sağlar.

Seboreik dermatitte sarımsı skuam, folliküler yağlı materyal ve belirli damar paternleri görülebilir. Ancak bu bulgular tek başına tanı koydurmaz.

Trikoskopi özellikle seboreik dermatitin psoriasis, tinea capitis veya farklı saçlı deri hastalıklarından ayrımında yardımcı olabilir.

Hafif kepekte ilk basamak çoğunlukla düzenli saç yıkama ve uygun kepek karşıtı şampuandır.

Amaç saçlı derideki fazla skuamı azaltmak, Malassezia yükünü kontrol etmek ve varsa inflamasyonu baskılamaktır.

Farklı şampuan içerikleri farklı mekanizmalarla çalışır.

Etken madde

Temel amaç

Ketokonazol

Malassezia'ya karşı antifungal etki

Siklopiroks

Antifungal ve ek antiinflamatuvar etkiler

Selenyum sülfid

Malassezia ve hücre dönüşümü üzerinde etki

Çinko pirition

Antimikrobiyal ve antifungal etki

Salisilik asit

Kalın skuamların çözülmesine yardım

Kömür katranı

Hücre dönüşümünü ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir

Ürünlerin ruhsat ve bulunabilirliği ülkeye göre değişebilir.

Evet.

Ketokonazol seboreik dermatitte incelenmiş antifungal tedavilerden biridir.

Cochrane değerlendirmesinde ketokonazol plaseboya göre daha etkili bulunmuş, sonuçları topikal kortikosteroidlere benzer olmakla birlikte yan etki oranı daha düşük görülmüştür. Siklopiroks da plaseboya göre etkili bulunmuştur.

2024 güncel ketokonazol derlemesi de ketokonazol şampuanın saçlı deri seboreik dermatitinde etkili ve genel olarak iyi tolere edildiğini desteklemektedir.

Evet.

Siklopiroks Malassezia'ya karşı etkili geniş spektrumlu bir antifungaldir.

Randomize çalışmalarda siklopiroks şampuanın seboreik dermatitin kızarıklık, kaşıntı ve skuamını azaltabildiği gösterilmiştir. Ketokonazol ile karşılaştırılan çalışmalarda her iki tedavinin de etkili olduğu görülmüştür.

Hangi ürünün seçileceği kişinin önceki yanıtına, saç tipine, irritasyon riskine ve ülkenin mevcut ürünlerine göre değişebilir.

Selenyum sülfid Malassezia miktarının azaltılmasına ve epidermal hücre dönüşümünün yavaşlatılmasına yardımcı olabilir.

Kepek ve seboreik dermatitte uzun süredir kullanılan aktiflerden biridir.

Bazı kişilerde irritasyon, saçlı deride kuruluk veya saç renginde değişiklik meydana gelebileceği için ürünün kullanım talimatlarına uyulmalıdır.

AAD selenyum sülfidi kepek şampuanlarında kullanılabilecek temel aktif maddeler arasında saymaktadır.

Çinko pirition uzun yıllardır kepek karşıtı şampuanlarda kullanılmış antifungal-antimikrobiyal bir aktiftir.

Klasik randomize çalışmalarda ketokonazol ve çinko piritionun her ikisinin de ciddi kepek ve seboreik dermatitte faydalı olduğu, ketokonazol grubunda bir miktar daha güçlü klinik yanıt görülebildiği gösterilmiştir.

Çinko piritionun kozmetik veya medikal ürünlerdeki düzenleyici durumu ülkeler arasında farklılık gösterebilir. Bu nedenle mevcut ürüne göre kullanım değerlendirilmelidir.

Salisilik asit keratolitiktir, yani kalınlaşmış skuamların birbirinden ayrılmasını kolaylaştırır.

Özellikle yoğun kabuk ve kalın pullanma bulunan saçlı deride yararlı olabilir.

Ancak doğrudan temel inflamasyonu veya Malassezia'yı hedeflemez. Bu nedenle bazı hastalarda antifungal tedaviyle birlikte kullanılır.

Çok sık kullanım bazı kişilerde kuruluk ve irritasyonu artırabilir.

Şampuan yalnızca saç tellerine değil doğrudan saçlı deriye uygulanmalıdır.

Ürünün aktif maddesine göre saçlı deride belirli bir süre bekletilmesi gerekebilir. AAD, medikal kepek şampuanının önerilen temas süresine uyulmasının tedavinin etkinliği açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Sıklık kullanılan ürüne, saç tipine ve hastalığın şiddetine göre değişir. Düz veya dalgalı saçlı bazı kişilerde medikal şampuan haftada 2–3 kez kullanılabilirken kıvırcık veya çok sık kıvırcık saçlarda daha seyrek kullanım gerekebilir.

Kontrol sağlandıktan sonra bazı hastalarda haftada bir gibi idame kullanımı alevlenmeleri azaltabilir.

Her ürün için aynı kural yoktur.

Bazı hafif günlük kepek şampuanları daha sık kullanılabilirken ketokonazol veya siklopiroks gibi medikal şampuanların kullanım sıklığı ürünün kendi talimatına göre belirlenir.

Daha sık kullanmak mutlaka daha iyi sonuç vermez ve saçlı deri irritasyonuna yol açabilir.

Bu nedenle aktif madde ve konsantrasyon bilinmeden standart kullanım sıklığı önerilmemelidir.

Şampuanların mutlaka zaman içerisinde “alışkanlık yaptığı” veya etkinliğini kaybettiği gösterilmiş değildir.

Seboreik dermatit kronik ve tekrarlayıcı olduğu için bir süre sonra yeniden kepeklenme başlaması çoğu zaman hastalığın doğal seyri ile ilişkilidir.

Bununla birlikte farklı aktif maddeler farklı mekanizmalarla çalıştığından bir ürün yeterli değilse başka bir aktif maddeye geçmek veya iki ürünü dönüşümlü kullanmak bazı kişilerde yararlı olabilir.

AAD de bir şampuan yeterince etkili olmuyorsa farklı aktif içerikli şampuanlar arasında dönüşüm yapılabileceğini belirtmektedir.

Seboreik dermatitin kızarıklık ve kaşıntısının belirgin olduğu alevlenme dönemlerinde topikal kortikosteroid solüsyon, losyon, köpük veya şampuanlar kısa süreli kullanılabilir.

Kortikosteroidler inflamasyonu hızlı şekilde azaltabilir ancak Malassezia'yı hedeflemez.

Bu nedenle çoğunlukla antifungal şampuanlarla birlikte veya alevlenme kontrolü için kullanılır. AAD ve DermNet kısa süreli topikal steroidleri aktif seboreik dermatit tedavisinin seçenekleri arasında göstermektedir.

Uzun süre ve kontrolsüz kullanım deri incelmesi, damar belirginleşmesi ve başka steroid yan etkileri oluşturabilir.

Kaş, burun kenarı veya kulak çevresindeki seboreik dermatitte ketokonazol veya siklopiroks gibi topikal antifungaller kullanılabilir.

Belirgin inflamasyonda düşük güçlü kortikosteroidler kısa süre uygulanabilir.

Sık tekrar eden ve yüz gibi steroid yan etkilerine daha hassas bölgelerde pimekrolimus veya takrolimus gibi topikal kalsinörin inhibitörleri seçilmiş hastalarda steroid azaltıcı alternatifler olarak kullanılabilir.

Bu ilaçların endikasyon ve ruhsat durumları ülkeye göre değişebilir.

Roflumilast, fosfodiesteraz-4 enzimini inhibe ederek inflamasyonu azaltan steroid olmayan bir ilaçtır.

Roflumilast %0,3 köpük, ABD FDA tarafından 9 yaş ve üzerindeki seboreik dermatit hastalarının tedavisi için onaylanmıştır. Güncel 2025 FDA ürün bilgisinde saçlı deri ve vücuttaki seboreik dermatit alanlarına günde bir kez uygulanması belirtilmektedir.

Faz 3 STRATUM çalışmasında 8. haftada roflumilast kullanan hastaların %79,5'i tedavi başarı kriterine ulaşırken taşıyıcı köpük grubunda bu oran %58 olmuştur.

Bu ABD düzenleyici durumudur ve Türkiye'deki ürün bulunabilirliği veya ruhsat durumunu otomatik olarak göstermez.

Hayır.

Roflumilast bir PDE-4 inhibitörüdür ve kortikosteroid değildir.

Bu nedenle steroidlerin uzun süre kullanımında görülebilen deri atrofisi gibi bazı klasik steroid risklerini taşımaz.

Bununla birlikte her ilaç gibi yan etkileri ve kontrendikasyonları vardır. FDA ürün bilgisinde orta-ağır karaciğer yetmezliği kontrendikasyon olarak yer almaktadır.

2025 değerlendirmeleri roflumilast köpüğün seboreik dermatit tedavisindeki steroid olmayan seçenekleri genişlettiğini belirtmektedir.

Çoğu kepek ve seboreik dermatit hastasında hayır.

Topikal tedaviler çoğunlukla yeterlidir.

Çok yaygın, şiddetli ve standart topikal tedavilere dirençli seçilmiş erişkinlerde dermatolog kontrolünde itraconazole gibi sistemik antifungaller değerlendirilebilir.

Sistemik antifungaller ilaç etkileşimleri ve karaciğer yan etkileri nedeniyle sıradan kepek için kullanılmamalıdır.

Bazı bitkisel ürünlerde antifungal veya antiinflamatuvar etki gösteren küçük çalışmalar bulunmaktadır.

2026 derlemesi çay ağacı yağı, aloe vera ve bazı bitkisel bileşenlerin Malassezia ve inflamasyon üzerinde potansiyel etkileri olabileceğini ancak klinik kanıtların henüz sınırlı ve standardizasyonun yetersiz olduğunu belirtmektedir.

Çay ağacı yağı gibi uçucu yağlar bazı kişilerde irritan veya alerjik kontakt dermatit oluşturabilir.

Bu nedenle doğal olması otomatik olarak güvenli veya daha etkili olduğu anlamına gelmez.

Elma sirkesinin seboreik dermatiti güvenilir şekilde tedavi ettiğini gösteren yeterli kaliteli klinik veri bulunmamaktadır.

Konsantre asidik ürünlerin saçlı deriye uygulanması irritasyon ve kimyasal yanığa neden olabilir.

Bu nedenle medikal tedavilerin yerine kullanılmamalıdır.

Her hastada değil.

Bazı yağlar kuru ve kalın skuamın yumuşamasına yardımcı olabilir ancak yoğun yağ uygulaması bazı kişilerde saçlı derinin daha oklüzif ve yağlı hale gelmesine neden olabilir.

Seboreik dermatitte temel amaç sürekli daha fazla yağ eklemek değil, bariyer sağlığını korurken skuam, mikrobiyota ve inflamasyonu dengeli şekilde kontrol etmektir.

Özellikle uygulanan yağ sonrasında kaşıntı veya kızarıklık artıyorsa kullanılmaya devam edilmemelidir.

Yağlı saçlı deriye sahip bazı kişilerde günlük veya gün aşırı nazik şampuanlama yararlı olabilir.

Bu saç köklerini zayıflatmaz.

Ancak çok güçlü temizleyici, çok sıcak su veya yoğun mekanik ovalama saçlı deriyi tahriş edebilir.

Amaç saçlı deriyi “gıcır gıcır” yağsız bırakmak değil, biriken sebum ve skuamı irritasyon oluşturmadan uzaklaştırmaktır.

Uygun kullanılan kepek şampuanlarının saç kökünü öldürmesi beklenmez.

Bazı ürünler saç telini kurutarak kırılmayı artırabilir veya irritasyon oluşturabilir. Bu durumda ürün değiştirilebilir ve saç tellerine uygun nemlendirici bakım uygulanabilir.

Şampuan sonrası belirgin saç dökülmesi fark eden kişide eş zamanlı telogen effluvium, androgenetik alopesi veya başka bir saç hastalığı da araştırılmalıdır.

Evet.

Saç kremi özellikle kuru veya kıvırcık saçlarda saç telinin korunması açısından yararlı olabilir.

Ancak yoğun krem ve şekillendirici ürünlerin doğrudan saçlı deriye ve köklere aşırı uygulanması bazı kişilerde birikim ve irritasyon oluşturabilir.

Genellikle saç kremi saç tellerinin orta ve uç kısımlarına uygulanabilir.

Seboreik dermatiti tedavi eden kanıtlanmış özel bir diyet bulunmamaktadır.

Bazı gözlemsel çalışmalar beslenme paternleriyle seboreik dermatit arasında ilişkiler bildirmiş olsa da belirli bir gıdanın hastalığın temel nedeni olduğu gösterilmemiştir. DermNet de yaşam tarzı faktörlerinin rolünün kişiden kişiye değişebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle şeker, gluten, süt veya mayayı bütün hastaların diyetinden çıkarmasını gerektiren bilimsel bir yaklaşım yoktur.

Erişkinlerde çoğunlukla kronik ve tekrarlayıcıdır.

Tedaviyle haftalar veya aylar boyunca tamamen kontrol altında tutulabilir ancak yatkınlık devam ettiği için tekrar alevlenebilir.

Bu nedenle tedavi çoğu zaman iki aşamalıdır. İlk aşamada aktif kepek, kızarıklık ve kaşıntı kontrol altına alınır; ardından daha seyrek medikal şampuan uygulamasıyla idame tedavisi yapılabilir. AAD de kontrol sağlandıktan sonra haftalık kepek şampuanı kullanımının alevlenmeleri azaltabileceğini belirtmektedir.

Bu durum tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez.

Bazı kişiler uzun süre hiç kepek yaşamayabilir ancak yatkın kişilerde yeniden ortaya çıkabilir.

Bu nedenle “tek kürle ömür boyu kepekten kurtulma” garantisi vermek mümkün değildir.

Ama uygun şampuan, gerektiğinde antiinflamatuvar tedavi ve kişiye uygun bakım ile hastalık çoğu kişide iyi kontrol edilebilir.

Evet.

Seboreik dermatit özellikle bazı nörolojik hastalıklarda ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde daha sık veya ağır görülebilir.

Parkinson hastalığı ve HIV enfeksiyonu klasik ilişkili durumlar arasındadır.

Ancak kepeği olan bir kişide bu hastalıklardan birinin bulunduğunu düşünmek doğru değildir.

Altta yatan sistemik hastalık araştırması yalnızca klinik öykü ve diğer belirtiler bunu düşündürüyorsa yapılır.

Bebeklerde görülen cradle cap veya konak, infantil seboreik dermatitin saçlı derideki şeklidir.

Genellikle kalın, yağlı, sarımsı skuamlarla seyreder ve bebeklerin büyük bölümünde haftalar veya aylar içerisinde kendiliğinden düzelir.

Saçlı deriyi bebek şampuanıyla nazikçe yıkamak ve yumuşamış skuamları yumuşak fırçayla çıkarmak yeterli olabilir. AAD erişkin kepek şampuanlarının bebeklerde rutin kullanılmasını önermemektedir.

Bebekte yaygın kızarıklık, akıntı veya enfeksiyon varsa çocuk doktoru veya dermatoloji değerlendirmesi gerekir.

Basit kepek çoğunlukla reçetesiz uygun şampuanlarla kontrol edilebilir.

Ancak birkaç haftalık doğru kullanıma rağmen düzelmeyen yoğun kepek, belirgin kızarıklık, ağrı, akıntı, kötü koku, kalın kabuklar veya yüzde ve vücutta yaygın lezyonlar varsa muayene uygun olur.

Saç kaybı alanları, kırık saçlar, püstüller, hassas şişlikler, follikül açıklıklarının kaybolması veya çocukta bölgesel saç dökülmesi varsa tinea capitis veya başka saç hastalıkları açısından değerlendirme geciktirilmemelidir.

Ayrıca yeni kullanılan saç ürünü sonrasında başlayan yoğun kaşıntı ve egzama, alerjik kontakt dermatit açısından değerlendirilmelidir.

2026 itibarıyla kepek ve seboreik dermatit yalnızca bir “mantar hastalığı” olarak görülmemektedir.

Malassezia önemli bir rol oynasa da güncel modeller hastalığın deri bariyeri bozukluğu, bireysel inflamatuvar yanıt, sebum ve tüm mikrobiyota arasındaki etkileşim sonucunda ortaya çıktığını göstermektedir.

Hafif kepekte uygun kepek karşıtı şampuanlar temel tedavidir. Ketokonazol ve siklopiroks için etkinliği değerlendiren klinik veriler bulunmaktadır. Selenyum sülfid, çinko pirition ve keratolitik içerikler de hastanın ihtiyacına göre kullanılabilir.

İnflamasyon belirgin olduğunda kısa süreli topikal kortikosteroidler tedaviye eklenebilir. Yüz gibi hassas bölgelerde antifungaller ve seçilmiş durumlarda steroid azaltıcı kalsinörin inhibitörleri değerlendirilebilir.

Son yıllardaki en önemli yeni gelişmelerden biri steroid olmayan roflumilast %0,3 köpüğün ABD'de 9 yaş ve üzerindeki seboreik dermatit hastaları için ruhsatlandırılmasıdır. Faz 3 çalışmalarda belirgin klinik etkinlik göstermiştir.

En önemli nokta ise şudur: Kepeklenme bir bulgudur. Hafif ve tipik kepekte kendi kendine bakım yeterli olabilir ancak tedaviye dirençli veya saç kaybı, püstül, kalın plak ve şiddetli inflamasyonun eşlik ettiği durumlarda “kepek” demeden önce doğru dermatolojik tanı konulmalıdır.

Bilimsel Kaynaklar

Seborrheic Dermatitis and Dandruff: Pathogenesis and the Role of Malassezia – 2026PubMed PMID 41616707. PubMed kaydı

Current Understanding of Seborrheic Dermatitis: Epidemiology, Burden and Pathophysiology – 2025PubMed PMID 40965103. PubMed kaydı

Understanding the Scalp: Dandruff and Seborrheic Dermatitis – 2025PubMed PMID 41133934. PubMed kaydı

The Global Prevalence of Seborrheic Dermatitis: Systematic Review and Meta-analysis – 2024PubMed PMID 38958996. PubMed kaydı

International Expert Consensus on the Management of Scalp Seborrheic Dermatitis in Adults – 2024PubMed PMID 38919137. PubMed kaydı

Seborrheic Dermatitis: Diagnosis and Treatment – 2025PubMed PMID 40834373. PubMed kaydı

Current Understanding of Seborrheic Dermatitis: Treatment Options – 2025PubMed PMID 40965088. PubMed kaydı

Topical Antifungals for Seborrheic Dermatitis – Cochrane ReviewPubMed PMID 25933684. PubMed kaydı

Ketoconazole Shampoo for Seborrheic Dermatitis of the Scalp – 2024 ReviewPubMed PMID 39310465. PubMed kaydı

Roflumilast Foam 0.3% for Seborrheic Dermatitis: Phase 3 STRATUM TrialPubMed PMID 38253129. PubMed kaydı

Seborrheic Dermatitis: Diagnosis and Treatment – American Academy of DermatologyAAD. AAD tedavi rehberi

How to Treat Dandruff – American Academy of DermatologyAAD. AAD kepek bakım rehberi

Allergic Contact Dermatitis of the Scalp: Review – 2024PubMed PMID 39076889. PubMed kaydı

Seboreik dermatit, derinin yağ bezlerinden zengin bölgelerinde gelişen yaygın bir egzama türüdür.

En sık saçlı deride kepeklenme, kaşlarda ve burun kenarlarında kızarıklık, kulak çevresinde kabuklanma şeklinde görülür. Bazı hastalarda sakal bölgesi, göğüs ortası, sırt ve deri kıvrımları da etkilenebilir.

Hastalık çoğunlukla alevlenme ve düzelme dönemleriyle seyreder. Belirtiler bazen hafif bir kepeklenmeyle sınırlı kalırken bazı kişilerde belirgin kızarıklık, yoğun kaşıntı ve kabuklanma oluşturabilir.

Seboreik dermatit genellikle ciddi bir hastalık değildir. Bununla birlikte yoğun kaşıntı, görünür yüz lezyonları, uyku bozukluğu ve tekrarlayan alevlenmeler yaşam kalitesini etkileyebilir.

Seboreik dermatitin tek bir nedeni yoktur. Hastalığın gelişiminde Malassezia türleri, derinin yağ yapısı, cilt bariyeri ve bağışıklık sisteminin verdiği inflamatuvar yanıt birlikte rol oynar.

Malassezia, sağlıklı insanların derisinde de bulunabilen bir maya mantarıdır. Bu mikroorganizmanın varlığı tek başına hastalık anlamına gelmez. Seboreik dermatitli kişilerde mantarın ürettiği bazı maddelere karşı gelişen yanıt ve deri bariyerindeki farklılıklar inflamasyona katkıda bulunabilir.

Seboreik dermatit yalnızca mantarın aşırı çoğalmasıyla açıklanamaz. Aynı miktarda Malassezia bulunan iki kişiden birinde belirgin egzama gelişirken diğerinde hiçbir belirti görülmeyebilir.

Bu nedenle tedavide hem mantar yükünün azaltılması hem de inflamasyonun kontrol altına alınması hedeflenir.

Hayır. Seboreik dermatit bulaşıcı değildir.

Hastalığı olan biriyle tokalaşmak, sarılmak veya aynı ortamda bulunmak seboreik egzamanın başka bir kişiye geçmesine neden olmaz.

Malassezia türlerinin normal deri florasında bulunması, seboreik dermatitin kişiden kişiye geçen klasik bir mantar enfeksiyonu olduğu anlamına gelmez.

Seboreik dermatit her yaşta gelişebilir. Özellikle bebeklik döneminde ve ergenlik sonrasında daha sık görülür.

Erişkinlerde genç ve orta yaşlarda başlayabilir. Erkeklerde biraz daha sık bildirilmektedir.

Hastalığa yatkınlıkta kişisel ve ailesel özellikler rol oynayabilir. Ancak seboreik dermatit, tek bir genle doğrudan aktarılan kalıtsal bir hastalık değildir.

Bebeklerde görülen seboreik dermatit ile erişkinlerdeki hastalığın seyri de farklıdır. Bebeklerde çoğu zaman kendiliğinden düzelirken erişkinlerde tekrarlayan bir tablo oluşturabilir.

Seboreik dermatitin en belirgin bulguları kızarıklık ve kepeklenmedir.

Lezyonlarda beyaz veya sarımsı renkte, bazen yağlı görünümlü pullanmalar oluşur. Saçlı deride kepeklenme ön planda olabilirken yüzde kızarıklık daha dikkat çekici hale gelebilir.

Kaşıntı hafif veya belirgin olabilir. Bazı hastalarda kaşıntıdan çok yanma ve hassasiyet hissi görülür.

Koyu deri tonlarında kızarıklık her zaman belirgin olmayabilir. Etkilenen bölgeler çevre deriden daha açık, daha koyu veya morumsu görünebilir.

Hastalık en sık şu bölgelerde ortaya çıkar:

Saçlı deri ve saç çizgisi

Kaşlar ve iki kaş arasındaki bölge

Burun kenarları ve burun-dudak kıvrımları

Sakal ve bıyık bölgesi

Kulak arkası ve kulak çevresi

Göğüs ortası ve bazen sırt

Koltuk altı ve diğer deri kıvrımları

Kepek, seboreik dermatitin hafif bir görünümü olarak değerlendirilebilir. Ancak her kepeklenme belirgin egzama anlamına gelmez.

Basit kepeklenmede saçlı deride pullanma bulunurken kızarıklık ve inflamasyon genellikle daha az belirgindir.

Seboreik dermatitte ise kepeklenmeye kızarıklık, kaşıntı ve bazen saçlı derinin dışına taşan lezyonlar eşlik edebilir.

Öte yandan saçlı deri sedefi, kontakt dermatit ve saçlı deri mantarı gibi hastalıklar da kepeklenmeye neden olabilir. Bu nedenle özellikle tedaviye dirençli veya saç dökülmesinin eşlik ettiği durumlarda tanının doğrulanması önemlidir.

Seboreik dermatit genellikle saç köklerini kalıcı olarak tahrip eden bir hastalık değildir.

Ancak yoğun inflamasyon, kaşıntı ve kaşımaya bağlı travma bazı kişilerde saç dökülmesini artırabilir. Hastalık kontrol altına alındığında bu dökülmeler çoğunlukla düzelir.

Seboreik dermatitte belirgin ve kalıcı saçsız alanlar beklenen bir bulgu değildir. Saçlarda ilerleyici seyrelme, bölgesel açıklık, ağrı veya saç köklerinin kaybolduğu alanlar varsa başka saç hastalıkları araştırılmalıdır.

Androgenetik alopesi gibi bir saç dökülmesi hastalığıyla seboreik dermatit aynı kişide birlikte de bulunabilir.

Hastalığın alevlenmesini etkileyen faktörler kişiden kişiye değişir.

Stres, uykusuzluk ve yorgunluk bazı hastalarda belirtileri artırabilir. Soğuk ve kuru hava koşullarında, özellikle kış aylarında alevlenmeler daha sık görülebilir.

Tahriş edici temizleyiciler, parfümlü ürünler, alkol içeren tonikler ve saçlı deriyi yoğun biçimde kurutan uygulamalar da yakınmaları artırabilir.

Bazı kişilerde sıcak ve nemli ortamlar ya da terleme de belirtileri kötüleştirebilir.

Stres seboreik dermatitin tek nedeni değildir. Hastalığın yalnızca psikolojik bir problem olarak değerlendirilmesi doğru olmaz.

Çoğu seboreik dermatit hastasında altta yatan ciddi bir iç organ hastalığı bulunmaz.

Bununla birlikte belirgin, yaygın veya alışılmadık derecede tedaviye dirençli seboreik dermatit bazı nörolojik hastalıklar ve bağışıklık sistemini etkileyen durumlarla daha sık birlikte görülebilir.

Örneğin Parkinson hastalığında ve HIV enfeksiyonu bulunan kişilerde seboreik dermatit daha yaygın veya şiddetli seyredebilir.

Ancak seboreik dermatit tanısı konulan herkesin bu hastalıklardan birine sahip olduğu düşünülmemeli ve herkese otomatik olarak aynı tetkikler yapılmamalıdır. Eşlik eden belirtiler, hastalığın yaygınlığı ve kişisel risk faktörleri değerlendirilerek gerekli incelemelere karar verilir.

Tanı çoğunlukla dermatolojik muayeneyle konur.

Lezyonların saçlı deri, burun kenarları, kaşlar ve kulak çevresi gibi karakteristik bölgelerde bulunması; kızarıklık ve kepeklenmenin görünümü tanıya yardımcı olur.

Çoğu hastada kan testi veya deri biyopsisi gerekmez.

Tanıdan emin olunamayan durumlarda sedef hastalığı, kontakt dermatit, rozasea ve dermatofit mantar enfeksiyonları gibi başka hastalıklar değerlendirilir.

Malassezia sağlıklı deride de bulunabildiği için yalnızca deri örneğinde bu mikroorganizmanın görülmesi seboreik dermatit tanısını doğrulamaz.

Bebeklik döneminde görülen seboreik dermatit çoğunlukla birkaç ay içerisinde kendiliğinden düzelir.

Erişkinlerde ise hastalık kronik ve tekrarlayıcı olabilir. Tedaviyle kızarıklık, kepeklenme ve kaşıntı tamamen veya büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.

Ancak belirtilerin kaybolması, hastalığın bir daha hiç tekrarlamayacağını garanti etmez.

Tedavinin amacı aktif belirtileri azaltmak, deri bariyerini korumak ve alevlenmelerin sıklığını düşürmektir. Bazı hastalarda haftalık veya daha seyrek aralıklarla uygulanan idame tedavisi gerekebilir.

Tedavi, hastalığın bulunduğu bölgeye ve şiddetine göre belirlenir.

Saçlı deride ilaçlı şampuanlar ön plandayken yüz ve kulak çevresinde uygun antifungal kremler kullanılabilir. Belirgin kızarıklık ve kaşıntı varsa kısa süreli antiinflamatuvar tedavi eklenebilir.

Temel tedavi seçenekleri arasında ketokonazol, siklopiroks, selenyum sülfit içeren ürünler, uygun topikal kortikosteroidler ve seçilmiş hastalarda topikal kalsinörin inhibitörleri bulunur.

Her ürünün kullanım şekli, yaş sınırı ve ruhsat koşulları farklıdır. Tedavi, kişiye ve uygulanacak bölgeye göre planlanmalıdır.

Saçlı deri seboreik dermatitinde ketokonazol, siklopiroks veya selenyum sülfit gibi içeriklere sahip ilaçlı şampuanlar kullanılabilir. Bazı kepek ürünlerinde çinko pirition veya salisilik asit gibi başka içerikler de bulunabilir; ürünlerin bulunabilirliği ve mevzuat koşulları ülkeye göre değişir.

İlaçlı şampuanlar genellikle haftada birkaç kez uygulanır. Şampuanın saç tellerinden çok saçlı deriye temas etmesi önemlidir.

Uygulamadan sonra ürünün saçlı deride ne kadar bekletileceği kullanılan preparata göre değişir. Bu nedenle bütün şampuanlar için sabit bir 5–10 dakika kuralı bulunmamaktadır; ürünün kullanım talimatı esas alınmalıdır.

Hastalık kontrol altına alındıktan sonra bazı hastalarda haftada bir gibi daha seyrek idame kullanımı önerilebilir.

Kalın kepeklerin bulunduğu durumlarda salisilik asit gibi keratolitik ürünler yardımcı olabilir. Ancak bunlar tahrişe yol açabileceğinden uygun ürün seçimi önemlidir.

Burun kenarları, kaşlar, alın ve sakal çevresindeki seboreik dermatitte ketokonazol veya siklopiroks gibi antifungal kremler kullanılabilir.

Belirgin inflamasyon varsa uygun güçte bir topikal kortikosteroid kısa süreli olarak reçete edilebilir.

Yüzde güçlü kortizonlu kremlerin uzun süre kontrolsüz kullanılması önerilmez. Deride incelme, kılcal damar belirginleşmesi ve rozasea benzeri döküntüler gelişebilir.

Sık tekrarlayan veya kortikosteroid kullanımını azaltmak gereken seçilmiş hastalarda takrolimus ya da pimekrolimus gibi topikal kalsinörin inhibitörleri, ilgili endikasyon için ruhsat dışı olarak değerlendirilebilir.

Hangi tedavinin uygun olduğu lezyonun konumuna, cildin hassasiyetine ve eşlik eden hastalıklara göre belirlenir.

Seboreik dermatit kulak arkasında, kulak kepçesinde ve bazen dış kulak yolunda kepeklenme, kızarıklık veya kaşıntı oluşturabilir.

Kulak kepçesi ve çevresindeki lezyonlarda uygun topikal ilaçlar kullanılabilir. Ancak dış kulak yolunun iç kısmına uygulanacak ürünler ayrıca değerlendirilmelidir.

Yüz için verilen krem veya saç şampuanı doktor önerisi olmadan kulak kanalının içine uygulanmamalıdır.

Kulakta ağrı, akıntı, işitme azalması veya belirgin şişlik varsa dış kulak yolu enfeksiyonu ve başka kulak hastalıkları açısından muayene gerekir.

Seboreik dermatit göğüs ortasında, sırtın üst bölümünde ve bazı deri kıvrımlarında da görülebilir.

Bu bölgelerde uygun antifungal krem veya hekim önerisiyle vücut temizliğinde kullanılabilen ilaçlı şampuanlar tercih edilebilir.

Belirgin inflamasyon varsa kısa süreli antiinflamatuvar tedavi eklenebilir.

Deri kıvrımlarındaki kızarıklık mantar enfeksiyonları veya başka egzama türleriyle karışabileceği için özellikle yaygın ve dirençli lezyonlarda tanının doğrulanması önemlidir.

Bebeklerde görülen seboreik dermatit, halk arasında konak olarak bilinir.

Özellikle saçlı deride sarımsı, yağlı ve kalın kabuklanmalar oluşturur. Kaşlarda, kulak çevresinde ve bazen deri kıvrımlarında da görülebilir.

Bebeklerin çoğunda belirgin kaşıntı veya huzursuzluk oluşturmaz ve genellikle birkaç ay içerisinde kendiliğinden düzelir.

Bakımda uygun bir yumuşatıcı ürünle kabukların gevşetilmesi, yumuşak bir fırçayla nazikçe temizlenmesi ve bebek şampuanıyla yıkanması yeterli olabilir.

Kabuklar zorla koparılmamalı; erişkinler için hazırlanmış kepek şampuanları ve kortizonlu ürünler bebeğe doktor önerisi olmadan uygulanmamalıdır.

Lezyonlar yaygınsa, akıntı veya kanama varsa, bebek belirgin huzursuzsa ya da evde bakımla düzelmiyorsa tıbbi değerlendirme gerekir.

Seboreik dermatiti kesin olarak iyileştirdiği kanıtlanmış özel bir diyet bulunmamaktadır.

Beslenme alışkanlıkları, bazı vitamin ve mineral düzeyleri ve seboreik dermatit arasındaki ilişkiler araştırılmaktadır. Ancak mevcut çalışmaların önemli bölümü gözlemseldir; belirli bir yiyeceğin doğrudan hastalığa neden olduğunu veya belirli bir beslenme programının hastalığı tedavi ettiğini göstermez.

Bu nedenle süt ürünleri, gluten, yumurta veya başka besinlerin bütün seboreik dermatit hastalarına yasaklanması doğru değildir.

Dengeli beslenme genel sağlık açısından yararlıdır. Besin eksikliği şüphesi varsa gerekli incelemeler yapılabilir; yalnızca seboreik dermatit tanısı nedeniyle yüksek doz vitamin veya mineral takviyesi başlanmamalıdır.

Seboreik dermatitli ciltte tahrişi azaltmak önemlidir.

Yüz, sert sabunlar yerine iyi tolere edilen nazik bir temizleyiciyle yıkanabilir. Temizlik sonrasında parfümsüz ve cilt tipine uygun nemlendirici kullanılabilir.

Kepekli alanların kese veya sert peeling ile temizlenmeye çalışılması inflamasyonu artırabilir.

Alkol içeren tonikler, yoğun parfümlü ürünler ve ciltte yanma oluşturan kozmetikler mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.

Saçlı deri ve yüzde kullanılan ürünlerin aynı olması gerekmez. Özellikle yüz derisi daha hassas olduğundan ürün seçimi bölgeye göre yapılmalıdır.

Seboreik dermatitte antifungal ve antiinflamatuvar tedavilere ek olarak daha yeni topikal ilaçlar da araştırılmıştır.

Bunlardan biri, inflamatuvar yanıtı hedefleyen roflumilast %0,3 köpüktür. Randomize kontrollü klinik çalışmalarda kızarıklık, kepeklenme ve kaşıntı üzerinde olumlu sonuçlar bildirilmiştir.

Bu formülasyon ABD'de seboreik dermatit için onaylanmış tedaviler arasındadır. Ancak bu durum ürünün Türkiye'de aynı endikasyonla ruhsatlı veya erişilebilir olduğu anlamına gelmez. Güncel yerel ruhsat ve bulunabilirlik koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Yeni tedaviler, bütün hastalar için mevcut yöntemlerden daha uygun oldukları anlamına gelmez. Tedavi seçimi hastalığın şiddetine, tutulan bölgeye ve hastanın özelliklerine göre yapılır.

Kepeklenme ve kızarıklık düzenli bakıma rağmen devam ediyorsa, sık tekrarlıyorsa veya yüzün geniş bölümünü etkiliyorsa dermatolojik değerlendirme uygundur.

Özellikle saçlı deride belirgin saç kaybı, ağrı, yoğun kabuklanma veya iltihaplı lezyonlar varsa başka hastalıkların dışlanması gerekir.

Kulak ağrısı, akıntı veya işitme değişikliği; göz kapağında belirgin şişlik ya da göz yakınmaları da ayrıca değerlendirilmelidir.

Yaygın, şiddetli ve alışılmadık derecede dirençli seboreik dermatitte eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar gözden geçirilebilir.

Sonuç olarak seboreik egzama, bulaşıcı olmayan ve çoğu hastada uygun tedaviyle kontrol altına alınabilen kronik bir deri hastalığıdır. Saçlı deride ilaçlı şampuanlar, yüz ve vücutta uygun topikal tedaviler, tahriş etmeyen cilt bakımı ve gerektiğinde idame tedavisiyle uzun süreli rahatlama sağlanabilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve kişiye uygun tedavi için dermatoloğunuza başvurmalısınız.

Bilimsel Kaynaklar

1. Seboreik dermatitin nedenleri, tanısı ve tedavisi — kapsamlı bilimsel derleme (2022). Hastalığın gelişiminde Malassezia, deri bariyeri ve inflamasyonun rolünü; erişkinler ve bebeklerde tedavi seçeneklerini değerlendirir.

Kaynak: PubMed – An Overview of the Diagnosis and Management of Seborrheic Dermatitis - PubMed

Tam bağlantı: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35967915/

2. Seboreik dermatitin belirtileri ve klinik özellikleri. Saçlı deri, yüz, kulak ve gövde tutulumunu; hastalığın nedenlerini, ayırıcı tanısını ve tedavi seçeneklerini açıklar.

Kaynak: DermNet – Seborrheic dermatitis: Causes and treatment — DermNet

Tam bağlantı: https://dermnetnz.org/topics/seborrhoeic-dermatitis

3. Seboreik dermatitte tanı ve tedavi — Amerikan Dermatoloji Akademisi. İlaçlı şampuanları, antifungal kremleri, topikal kortikosteroidleri, kalsinörin inhibitörlerini ve idame tedavisini açıklar.

Kaynak: AAD – Seborrheic dermatitis: Diagnosis and treatment

Tam bağlantı: https://www.aad.org/public/diseases/a-z/seborrheic-dermatitis-treatment

4. Seboreik dermatitte topikal antifungal ilaçlar — Cochrane sistematik derlemesi. Ketokonazol ve siklopiroks gibi antifungal tedavilerin etkinliğini ve yan etkilerini randomize kontrollü çalışmalar üzerinden değerlendirir.

Kaynak: PubMed – Topical antifungals for seborrhoeic dermatitis - PubMed

Tam bağlantı: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25933684/

5. Seboreik dermatitte roflumilast köpük — randomize kontrollü faz 3 çalışma (2024). Yeni bir steroid dışı topikal tedavinin etkinliğini ve kısa dönem güvenliğini inceler.

Kaynak: PubMed – Roflumilast foam 0.3% for adolescent and adult patients with seborrheic dermatitis: A randomized, double-blinded, vehicle-controlled, phase 3 trial - PubMed

Tam bağlantı: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38253129/

6. Beslenme ve seboreik dermatit ilişkisi — sistematik derleme (2024). Beslenme biçimleri, vitamin ve mineral düzeyleri ile seboreik dermatit arasındaki araştırmaları değerlendirir. Diyete dayalı tedavi için kanıtların henüz sınırlı olduğunu belirtir.

Kaynak: JMIR Dermatology – JMIR Dermatology - Nutrition, Obesity, and Seborrheic Dermatitis: Systematic Review

Tam bağlantı: https://derma.jmir.org/2024/1/e50143

7. Bebeklerde konak: Belirtiler ve güvenli bakım. Bebeklerdeki seboreik dermatitin doğal seyrini, nazik kabuk temizliğini ve hangi durumlarda tıbbi değerlendirme gerektiğini açıklar.

Kaynak: NHS – Cradle cap

Tam bağlantı: https://www.nhs.uk/conditions/cradle-cap/