Kabarık iz ve keloid aynı mıdır?

Deri bütünlüğü kesi, ameliyat, yanık, travma, piercing, akne veya başka bir nedenle bozulduğunda vücut hasarlı dokuyu onarmak için kontrollü bir yara iyileşme süreci başlatır.

İlk olarak inflamasyon gelişir, ardından fibroblastlar aktive olur ve kollajen ile diğer ekstraselüler matriks bileşenleri üretilir. Yara kapandıktan sonra aylar boyunca devam eden remodeling, yani yeniden yapılanma döneminde kollajen lifleri yeniden düzenlenir ve skar genellikle daha yumuşak, daha düz ve daha soluk hale gelir.

Hipertrofik skar ve keloidde ise bu süreç normalden uzun veya yoğun devam eder. Fibroblast aktivitesi, inflamatuvar sinyal yolları, mekanik gerilim ve kollajen üretimi-yıkımı arasındaki denge bozulabilir. Keloid gelişiminde genetik, epigenetik, bağışıklık sistemi ve profibrotik sinyal yollarının birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.

Hipertrofik skar, iyileşen yaranın üzerinde gelişen kalın, kabarık ve bazen kırmızı veya pembe renkli skardır.

En önemli özelliği büyümenin başlangıçtaki yara sınırları içerisinde kalmasıdır.

Hipertrofik skarlar genellikle yara iyileşmesinden sonraki haftalar veya aylar içerisinde belirginleşir. Başlangıçta sert, kırmızı, kaşıntılı veya hassas olabilir ancak zaman içerisinde kendiliğinden kısmen düzleşme ve yumuşama eğilimleri keloide göre daha fazladır.

Özellikle yanıklar, gergin cerrahi yaralar ve uzun süre iyileşmeyen yaralar sonrasında görülebilir.

Keloid, yara iyileşmesinin aşırı fibroproliferatif yanıtı sonucunda oluşan ve başlangıçtaki yaralanmanın sınırlarını aşarak çevredeki sağlam deriye doğru büyüyebilen kabarık skar dokusudur.

Keloidler pembe, kırmızı, kahverengi veya kişinin deri renginde olabilir. Yüzeyleri parlak ve düzgün görünebilir, sert veya lastiksi kıvamda olabilir.

Kaşıntı, hassasiyet ve ağrı oluşturabilirler. Büyük keloidler yalnızca kozmetik problem değil, hareket kısıtlılığı ve belirgin yaşam kalitesi kaybına da neden olabilir.

Keloid iyi huylu bir fibroproliferatif oluşumdur, yani kendi başına bir deri kanseri değildir. Ancak keloide benzeyen bazı benign ve malign tümörler bulunduğu için atipik lezyonlarda tanının doğrulanması önemlidir.

En önemli klinik fark yatay büyümedir.

Hipertrofik skar oluştuğu yaranın sınırları içinde kalır.

Keloid ise yaranın dışına çıkarak çevredeki daha önce normal olan deriye doğru ilerleyebilir. Bu özellik iki skarı birbirinden ayırmada en değerli klinik bulgulardan biridir.

Özellik

Hipertrofik skar

Keloid

Genellikle hayır

Evet

Kendiliğinden gerileme

Olabilir

Daha az olası

Nüks eğilimi

Daha düşük

Daha yüksek

Büyüme süresi

Genellikle zamanla durur

Aylar-yıllar boyunca devam edebilir

Cerrahi sonrası tekrar

Olabilir

Belirgin risklidir

Genetik yatkınlık

Rol oynayabilir

Daha belirgindir

Keloidin tek bir nedeni bulunmamaktadır.

Güncel bilgiler keloidin genetik yatkınlık, uzamış inflamasyon, fibroblast aktivasyonu, mekanik gerilim, bağışıklık sistemi sinyalleri, büyüme faktörleri ve kollajen metabolizmasının birlikte etkisiyle geliştiğini göstermektedir.

TGF-β başta olmak üzere çeşitli profibrotik sinyal yolları, inflamatuvar sitokinler, damar oluşumu ve mekanik gerilime duyarlı hücresel sistemler araştırılmaktadır.

Bu nedenle keloidi yalnızca “fazla kollajen üretmek” şeklinde açıklamak yeterli değildir.

Keloid gelişme eğilimi kişiden kişiye belirgin farklılık gösterir.

Ailede keloid öyküsünün bulunması önemli bir risk faktörüdür. Genetik yatkınlığa ilişkin çok sayıda gen ve gen bölgesi araştırılmıştır ancak keloid tek bir genle açıklanan basit kalıtsal bir hastalık değildir.

Keloidler daha koyu deri fototiplerinde daha sık görülür. Bununla birlikte her deri renginde gelişebilir ve koyu tenli olmak kişinin mutlaka keloid oluşturacağı anlamına gelmez.

Özellikle ergenlik ve genç erişkinlik döneminde daha sık ortaya çıkabilir. Hormonal faktörlerin de biyolojide rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Keloidler özellikle kulak memesi ve kulak kıkırdağı, omuzlar, deltoid bölge, göğüs kemiği üzeri, üst sırt, ense ve çene hattında sık görülür.

Bu bölgelerin önemli bir ortak özelliği deri üzerinde mekanik gerilimin yüksek olabilmesidir.

Avuç içi ve ayak tabanı gibi bölgelerde keloid gelişimi çok daha seyrektir.

Bir kişinin kulak piercingi sonrasında keloid geliştirmesi, başka cerrahi veya kozmetik girişimlerden sonra da keloid oluşabileceğini düşündüren önemli bir yatkınlık göstergesidir.

Keloid büyük bir ameliyat sonrasında gelişebileceği gibi oldukça küçük deri travmalarından sonra da ortaya çıkabilir.

Ameliyat kesileri, yanıklar, kesiler, aşılama veya enjeksiyon alanları, piercing, dövme, akne, follikülit, suçiçeği lezyonları ve diğer inflamatuvar deri hastalıklarından sonra gelişebilir.

Bazı kişiler belirgin bir travmayı hatırlamayabilir. Bu durumda çok küçük veya fark edilmeyen bir inflamasyon başlangıç noktası olmuş olabilir.

Evet.

Özellikle göğüs, omuz, sırt ve çene hattındaki inflamatuvar akne lezyonları keloide yatkın kişilerde kabarık skarların oluşmasına neden olabilir.

Bu nedenle daha önce keloid geliştirmiş bir kişide aktif inflamatuvar aknenin erken ve etkili şekilde tedavi edilmesi yalnızca aknenin kontrolü açısından değil, yeni skarların önlenmesi açısından da önemlidir.

Yatkın kişilerde yapabilir.

Kulak memesi ve kıkırdak piercingleri keloidin en sık görülen nedenleri arasındadır.

Daha önce piercing sonrasında keloid gelişmiş bir kişinin ikinci bir piercing yaptırması yeni keloid açısından yüksek risk oluşturabilir.

Bu nedenle güçlü keloid öyküsü bulunan kişilerin zorunlu olmayan piercing, dövme ve elektif deri travmalarından kaçınması en etkili koruyucu stratejilerden biridir.

Hayır.

Keloid enfeksiyon değildir ve kişiden kişiye bulaşmaz.

Kötü hijyen nedeniyle gelişmez.

Ancak yara enfeksiyonu iyileşme süresini uzatıp inflamasyonu artırarak bazı kişilerde patolojik skar gelişimine katkıda bulunabilir.

Keloidin görünümüne ek olarak kaşıntı, hassasiyet, yanma ve ağrı sık görülebilir.

Bazı kişilerde semptomlar görünümden daha rahatsız edicidir.

Büyük veya eklem yakınındaki skarlar derinin hareketini sınırlayabilir.

Özellikle yüz, boyun, göğüs ve kulaktaki keloidler kişinin beden algısını, sosyal yaşamını ve psikolojik durumunu belirgin şekilde etkileyebilir. Koyu deri fototiplerinde yapılan 2025 sistematik derlemesi de keloid ve hipertrofik skarların hem fiziksel belirtiler hem de yaşam kalitesi üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir.

Çoğu keloid ve hipertrofik skar klinik muayene ile tanınabilir.

Lezyonun hangi yaralanmadan sonra başladığı, yaranın sınırını aşıp aşmadığı, ne hızla büyüdüğü, semptomları ve daha önce benzer skar gelişip gelişmediği değerlendirilir.

Her hastada biyopsi gerekmez.

Görünüm veya öykü tipik değilse biyopsi yapılabilir.

Özellikle belirgin bir travma olmaksızın hızla büyüyen, ülserleşen, sürekli kanayan, rengi veya yapısı beklenmedik şekilde değişen ya da standart tedaviye yanıt vermeyen lezyonların farklı hastalıklar açısından değerlendirilmesi gerekir.

Dermatofibrosarcoma protuberans, bazı deri ekleri tümörleri, dermatofibrom ve nadiren skuamöz hücreli karsinom veya amelanotik melanom keloid benzeri görünüm oluşturabilir.

Bu nedenle tanısı belirsiz bir “keloide” doğrudan steroid enjeksiyonu yapılmadan önce doğru tanı önemlidir.

Keloid tedavisi zordur ve bütün hastalarda skarı tamamen ortadan kaldıran tek bir yöntem bulunmamaktadır.

Güncel tedavinin hedefi skarın yüksekliğini ve hacmini azaltmak, yumuşatmak, kızarıklığı azaltmak, kaşıntı ve ağrıyı kontrol etmek, hareket kısıtlılığını düzeltmek ve tekrar büyümesini önlemektir.

Keloidlerin tekrarlama eğilimi nedeniyle çoğu zaman tek tedavi yerine kombinasyon tedavileri daha başarılıdır. 2025 ve 2026 tarihli güncel sistematik değerlendirmeler de multimodal yaklaşımın tek tedaviden daha avantajlı olabileceğini göstermektedir.

Bazı tedaviler ortaktır ancak tedavi şiddeti aynı olmak zorunda değildir.

Yeni gelişmiş hipertrofik skar zaman içerisinde kendiliğinden düzleşebileceğinden silikon, bası ve gerektiğinde intralezyonel tedavi gibi daha konservatif yöntemlerle takip edilebilir.

Keloidde ise lezyonun çevre deriye ilerlemesi ve nüks eğilimi daha yüksek olduğu için daha agresif ve kombine tedavi gerekebilir.

Bu nedenle iki durumun birbirinden ayrılması tedavi planını doğrudan etkiler.

Evet.

Silikon jel ve silikon tabakalar, özellikle yeni kapanmış yaralarda patolojik skar gelişiminin önlenmesi ve erken hipertrofik skarların kontrolünde en sık kullanılan düşük riskli yöntemlerden biridir.

Silikon yalnızca nemlendirme amacıyla kullanılmaz. Stratum corneum hidrasyonu, oklüzyon ve lokal mekanik/elektriksel özellikler üzerinden skar maturasyonunu etkileyebileceği düşünülmektedir.

Ancak bilimsel kanıtların kalitesini doğru yorumlamak gerekir. Cochrane değerlendirmelerinde silikon tabakaların hipertrofik skar ve keloid üzerine olumlu etkileri olabileceği ancak çalışmaların küçük, heterojen ve yanlılık riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir.

Dolayısıyla silikon riski düşük ve yaygın kullanılan bir seçenek olmakla birlikte bütün keloidleri tek başına ortadan kaldıran bir tedavi değildir.

Skar amaçlı silikon jel veya tabakaların çoğu yaranın epitelizasyonu tamamlandıktan, yani yüzey tamamen kapandıktan sonra kullanılmalıdır.

Açık, enfekte veya akıntılı yaraya ürünün kendi kullanım talimatı dışında silikon skar örtüsü uygulanmamalıdır.

Yeni ameliyat geçiren ve keloid yatkınlığı bulunan kişilerde silikonun ne zaman başlanacağı yara iyileşmesine göre belirlenir.

Bir yaranın iyileşmesi sırasında yüzeyi nemli tutmak epitelizasyon için yararlı olabilir.

Basit cerrahi veya travmatik yaralarda uygun yara bakımı kapsamında petrolatum kullanılabilir.

Ancak yaranın nemli iyileştirilmesi keloid oluşmayacağını garanti etmez.

Keloid riskinde genetik yapı, mekanik gerilim, inflamasyon ve anatomik bölge de önemlidir.

Bası tedavisinde skar üzerine uzun süre kontrollü mekanik basınç uygulanır.

Özellikle yanık skarlarında ve kulak keloidlerinde bası giysileri, özel klipsler veya bası küpeleri kullanılabilir.

Kulak keloidinin cerrahi olarak çıkarılmasından sonra bası küpeleri veya klipsler adjuvan tedavi olarak nüksün azaltılmasına yardımcı olabilir. 2026 sistematik cerrahi derlemesi de özellikle auriküler keloidlerde kompresyon tedavisiyle düşük nüks oranları bildirildiğini göstermektedir.

Basının derecesi ve süresi iyi ayarlanmalıdır. Aşırı bası ağrı, cilt hasarı veya dolaşım problemi oluşturabilir.

Evet. İntralezyonel kortikosteroid enjeksiyonu keloid ve hipertrofik skarın temel tedavilerinden biridir.

En sık kullanılan ilaç triamcinolone acetonide olup doğrudan skar dokusunun içine enjekte edilir.

Kortikosteroidler inflamasyonu, fibroblast aktivitesini ve kollajen sentezini azaltarak skarın yumuşaması ve düzleşmesine yardımcı olabilir.

Tedavi çoğunlukla tek enjeksiyondan ibaret değildir ve belirli aralıklarla tekrar gerekebilir.

Güncel tedavi derlemeleri intralezyonel triamcinolonu keloid tedavisinin temel farmakolojik seçeneklerinden biri olarak değerlendirmektedir.

Enjeksiyon ağrılı olabilir.

Tedavi sonrasında deride incelme, çökme, telanjiektazi, pigment açılması veya lokal renk değişikliği gelişebilir.

Özellikle ilacın keloid dışındaki normal deriye verilmesi yan etki riskini artırabilir.

Bu nedenle enjeksiyon dozu, yoğunluğu ve aralığı skarın kalınlığına ve bölgesine göre belirlenmelidir.

Evet.

5-fluorourasil (5-FU) düşük dozlarda intralezyonel olarak skar içerisine uygulanabilen antiproliferatif bir ilaçtır.

Fibroblast proliferasyonu ve kollajen sentezinin azaltılması hedeflenir.

2024 sistematik derlemesinde 40 çalışma ve 2.325 hasta değerlendirilmiş ve intralezyonel 5-FU'nun keloid tedavisinde klinik fayda sağlayabildiği gösterilmiştir.

5-FU tek başına kullanılabileceği gibi özellikle triamcinolone ile kombinasyon halinde sıklıkla uygulanmaktadır.

Güncel kanıtlar bu kombinasyonun önemli bir seçenek olduğunu desteklemektedir.

13 çalışmanın değerlendirildiği sistematik derleme ve meta-analizde triamcinolone + 5-FU kombinasyonu, yalnız triamcinolone veya yalnız 5-FU'ya göre daha yüksek objektif tedavi başarısı göstermiştir.

2025 network meta-analizinde de TAC + 5-FU kombinasyonu, triamcinolone monoterapisinden daha etkili bulunan kombinasyonlardan biri olmuştur. PDL'nin de eklendiği üçlü yaklaşım daha yüksek etkinlik sinyali göstermiştir ancak çalışmalar arasındaki protokol farklılıkları nedeniyle herkes için tek standart kombinasyon belirlenmiş değildir.

Bleomisin de seçilmiş dirençli keloidlerde intralezyonel tedavi olarak kullanılabilir.

Antiproliferatif ve antifibrotik etkilerinden yararlanılır.

Bazı karşılaştırmalı çalışmalar ve meta-analizler olumlu sonuçlar göstermektedir ancak ağrı, ülserasyon ve pigment değişiklikleri gibi yan etkiler görülebilir.

Bu nedenle ilk seçenek olarak her hastada kullanılmaz ve uygulama deneyim gerektirir.

Botulinum toksin A son yıllarda keloid ve hipertrofik skarlarda araştırılmaktadır.

Olası etkisinin yalnızca kasları gevşetmekten değil, mekanik gerginliğin ve bazı fibroblast sinyallerinin değiştirilmesinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir.

Yeni karşılaştırmalı çalışmalarda ağrı, kaşıntı ve skar özellikleri açısından olumlu sonuçlar bildirilmiştir. Bununla birlikte kanıt düzeyi intralezyonel kortikosteroid ve 5-FU kadar yerleşmiş değildir.

2026 network meta-analizinde botulinum toksin A'nın bazı intralezyonel tedavilere göre daha düşük advers olay olasılığı gösterebildiği bildirilmiştir ancak araştırmaların standardizasyonu sınırlıdır.

Keloid tedavisinde piyasada çok sayıda “skar kremi” bulunmaktadır ancak etkinlikleri aynı değildir.

Silikon içeren ürünler en yaygın kullanılan topikal seçeneklerdendir.

Soğan ekstraktı, vitamin E ve benzeri içeriklerin keloidi belirgin biçimde ortadan kaldırdığını gösteren güçlü ve tutarlı klinik kanıt bulunmamaktadır.

Vitamin E bazı kişilerde irritan veya alerjik kontakt dermatit de oluşturabilir.

Topikal kortikosteroidler bazı yüzeysel veya erken skarlarda yardımcı olabilir ancak kalın keloidde intralezyonel tedavi kadar derin etki göstermeleri beklenmez.

İmiquimod özellikle cerrahi eksizyon sonrasında nüksü azaltmak amacıyla araştırılmıştır.

Ancak çalışmaların sonuçları tutarsızdır ve cilt irritasyonu sık görülebilir.

2026 cerrahi adjuvan tedavi sistematik incelemesinde imiquimodun nüks sonuçlarının diğer kombinasyonlara göre daha değişken olduğu bildirilmiştir.

Bu nedenle günümüzde keloid için rutin ve birinci basamak tedavi olarak kabul edilmez.

Evet.

Kriyoterapi, sıvı azot kullanılarak skar dokusunun kontrollü şekilde dondurulmasıdır.

Özellikle küçük veya daha ince keloidlerde kullanılabilir.

Yüzeyden uygulanan klasik kriyoterapinin yanı sıra özel problarla keloidin içinden yapılan intralezyonel kriyoterapi de bulunmaktadır.

Kriyoterapi tek başına veya intralezyonel kortikosteroid gibi tedavilerle birlikte kullanılabilir.

Ağrı, kabarcık oluşumu ve özellikle koyu fototiplerde kalıcı veya uzun süren hipopigmentasyon önemli sınırlamalarındandır.

Pulsed dye laser (PDL) özellikle kırmızı ve damarsal olarak aktif skarlarda kullanılabilir.

Hemoglobin hedeflenerek skarın vaskülaritesinin, kızarıklığının, kaşıntısının ve bazı durumlarda kalınlığının azaltılması amaçlanır.

2024 laser network meta-analizi farklı lazerlerin hipertrofik ve keloid skarlarda yarar sağlayabileceğini göstermektedir ancak tedavi protokolleri oldukça heterojendir.

PDL özellikle intralezyonel kortikosteroid veya 5-FU ile kombine edildiğinde bazı çalışmalarda daha başarılı sonuçlar vermiştir.

Evet, ancak tek başına her keloidi ortadan kaldıran bir yöntem değildir.

Fraksiyonel CO₂ lazer skarın kalınlığı, dokusu ve esnekliğinde iyileşme sağlayabilir.

2024 meta-analizinde fraksiyonel CO₂ lazer sonrası keloidlerin yüksekliği, pigmentasyonu, esnekliği ve toplam Vancouver Scar Scale skorlarında iyileşme bildirilmiştir.

2026 meta-analizinde fraksiyonel CO₂ + PDL kombinasyonu skar görünümü, vaskülarite, doku ve hasta memnuniyetinde anlamlı iyileşmelerle ilişkili bulunmuştur ancak çalışmaların heterojenliği yüksektir.

Fraksiyonel ablasyonla ciltte mikroskobik kanallar oluşturulduktan sonra kortikosteroid veya başka skar düzenleyici ilaçların bu kanallardan verilmesine laser-assisted drug delivery, yani lazer yardımlı ilaç uygulaması denir.

2024 sistematik derlemesi yöntemin hipertrofik skar ve keloidlerde umut verici olduğunu ancak çalışmalardaki ilaç, doz ve lazer parametrelerinin yeterince standardize olmadığını göstermektedir.

Bu yaklaşım özellikle enjeksiyonun zor olduğu geniş skarlarda veya kombine tedavide değerlendirilebilir.

Yapılabilir ancak dikkat gerekir.

Koyu deri fototiplerinde lazer veya kriyoterapi sonrasında postinflamatuvar hiperpigmentasyon veya hipopigmentasyon riski daha yüksek olabilir.

2025 sistematik derlemesi keloid ve hipertrofik skar tedavisinde deri fototipinin tedavi seçimi ve parametrelerde dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Daha agresif enerji her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.

Evet, özellikle büyük, semptomatik veya diğer tedavilere dirençli keloidlerde cerrahi uygulanabilir.

Ancak keloid cerrahisinde en önemli konu nükstür.

Sadece keloidi kesip çıkarmak yeni bir yara oluşturduğu için yatkın kişide yeni ve bazen daha büyük bir keloidin gelişmesine neden olabilir.

Geçmiş serilerde cerrahi eksizyonun tek başına nüks oranları %45–100'e kadar bildirilmiştir. Güncel sistematik değerlendirmeler de cerrahinin çoğunlukla adjuvan tedaviyle birlikte planlanmasının önemini desteklemektedir.

Klasik olarak keloidin tamamının dış sınırlarından çıkarılması yerine bazı cerrahi tekniklerde skarın merkezi dokusu çıkarılırken periferde ince bir keloid dokusu bırakılabilir. Buna intralesional, intramarginal veya core excision gibi isimler verilir.

Amaç normal deriye yeni travmayı ve yara gerginliğini azaltmaktır.

2024 meta-analizinde 608 keloidin intralezyonel eksizyonu sonrasında havuzlanmış nüks oranı yaklaşık %13 bulunmuştur.

2025 sistematik derlemesi de core excision yöntemini umut verici bulmakla birlikte tekniklerin ve adjuvan tedavilerin heterojen olduğunu göstermektedir.

Bu yöntem her keloid için uygun değildir.

Tedavi bölgesine göre cerrahiye intralezyonel kortikosteroid, 5-FU, bası tedavisi, silikon veya radyoterapi gibi yöntemler eklenebilir.

2026 yılında 8.600'den fazla hastayı içeren sistematik derlemede cerrahiyle birlikte adjuvan tedavi kullanılmasının tek başına cerrahiye göre daha iyi nüks kontrolü sağladığı görülmüştür.

Hangi yöntemin kullanılacağı keloidin yeri, büyüklüğü, önceki tedaviler, kişinin yaşı ve yeniden keloid oluşturma riskine göre belirlenmelidir.

Evet, ancak seçilmiş dirençli veya yüksek nüks riskli keloidlerde ve çoğunlukla cerrahinin ardından adjuvan tedavi olarak kullanılır.

Elektron ışınları, yüzeyel X-ışını ve brakiterapi gibi farklı teknikler kullanılabilir.

Amaç cerrahi sonrasında yeniden aktive olabilecek fibroblast proliferasyonunu baskılayarak keloidin tekrarlamasını azaltmaktır.

2025 sistematik derleme ve meta-analizinde 10.745 keloid lezyonu değerlendirilmiş, cerrahi sonrası nüks oranları kullanılan radyoterapi tipine göre yaklaşık %14–18 civarında bulunmuştur.

2026 tarihli başka bir sistematik derlemede 2.219'dan fazla hastadaki sonuçların doz, fraksiyonlama, kullanılan teknik ve takip süresine göre önemli ölçüde değiştiği gösterilmiştir.

Postoperatif radyoterapi genellikle cerrahi eksizyona yakın zamanda uygulanır ancak tam ideal zamanlama ve doz konusunda merkezler arasında farklı protokoller bulunmaktadır.

2025 sistematik incelemesi erken, ilk 24 saat içerisinde uygulanan radyoterapi ile daha geç uygulama arasındaki avantajın kullanılan radyasyon tekniğine göre değişebildiğini göstermiştir.

Dolayısıyla “her keloidde ameliyattan kesin şu kadar saat sonra aynı doz radyasyon yapılmalıdır” şeklinde evrensel bir protokol bulunmamaktadır.

Radyoterapi iyonizan radyasyon içerdiği için gereksiz kullanılmamalıdır.

Tedavi alanında geçici kızarıklık, pigment değişikliği ve nadiren deri atrofisi gibi yan etkiler görülebilir.

Teorik olarak uzun dönem radyasyona bağlı malignite riski de dikkate alınır. Bu nedenle çocuklarda, gebelikte ve tiroid veya meme dokusu gibi radyasyona hassas organların yakınındaki lezyonlarda risk-fayda değerlendirmesi özellikle önemlidir.

Keloid radyoterapisi kozmetik amaçlı rutin bir uygulama değil, seçilmiş dirençli veya yüksek nüks riskli olgularda multidisipliner planlanan tedavidir.

Hayır.

Keloidin büyüklüğü, kalınlığı, yeri, kaç yıldır bulunduğu, daha önce kaç kez tekrar ettiği, ağrı-kaşıntı varlığı, deri fototipi ve önceki tedaviler yaklaşımı değiştirir.

Yeni ve küçük keloidlerde intralezyonel tedavi ve silikon gibi yöntemler yeterli olabilir.

Kalın veya dirençli lezyonlarda steroid + 5-FU, kriyoterapi veya lazer kombinasyonları değerlendirilebilir.

Büyük ve sürekli nüks eden keloidlerde cerrahi ve adjuvan tedavi gerekebilir.

2025 network meta-analizinde 22 randomize çalışma ve 1.398 olgu değerlendirilmiş, kombinasyon tedavilerinin özellikle TAC + 5-FU ve TAC + 5-FU + PDL ile etkinlik açısından avantaj gösterebildiği bildirilmiştir.

2026 intralezyonel tedavi network meta-analizi de kombinasyonların genellikle tek ilaç tedavisinden daha iyi sonuç verebildiğini desteklemektedir.

Hayır.

Yeni gelişen, kırmızı, kaşıntılı ve aktif büyüyen bir keloid ile yıllardır değişmeyen, sert ve fibröz bir keloidin biyolojik aktivitesi aynı değildir.

Aktif erken lezyonlarda inflamasyonu ve fibroblast aktivitesini hedefleyen tedaviler daha önemli olabilir.

Çok kalın, sert ve uzun süredir bulunan lezyonlarda ise intralezyonel tedavilerin yanında kriyoterapi, lazer veya cerrahi gibi fiziksel yöntemler daha fazla önem kazanabilir.

Yara tamamen kapandıktan sonra yapılan kontrollü skar masajının bazı hipertrofik skarlarda esneklik ve rahatsızlık üzerinde faydası olabilir.

Ancak aktif bir keloidi kuvvetli şekilde masajla “dağıtmak” mümkün değildir.

Aşırı mekanik travma özellikle keloide yatkın kişilerde irritasyonu artırabilir.

Masaj keloid için intralezyonel veya diğer medikal tedavilerin yerine geçmez.

Evet.

Yeni skar dokusu güneşe maruz kaldığında çevre deriden daha koyu hale gelebilir ve renk farkı uzun süre kalabilir.

Geniş spektrumlu güneş koruyucu ve fiziksel korunma özellikle ilk aylarda postinflamatuvar pigmentasyonun azaltılmasına yardımcı olabilir.

Ancak güneş koruyucu keloidin fibroproliferatif büyümesini tek başına durdurmaz.

Keloid öyküsü bulunan kişide dövme yeni bir deri travması oluşturduğu için yeni keloid gelişme riski vardır.

Aynı durum piercing ve bazı elektif kozmetik cerrahiler için de geçerlidir.

Özellikle daha önce küçük travmalardan sonra büyük keloid geliştiren kişilerin gereksiz deri travmalarından kaçınması daha güvenli bir yaklaşımdır.

Lazer epilasyon klasik anlamda kesi oluşturmaz ve keloid riski cerrahi veya piercingden çok daha düşüktür.

Ancak uygun olmayan parametrelerle oluşan yanık veya derin inflamasyon, yatkın kişide anormal skar gelişimine neden olabilir.

Bu nedenle keloid öyküsü uygulama öncesinde belirtilmeli ve güvenli parametreler kullanılmalıdır.

Tıbben gerekli cerrahi girişimler yalnızca keloid yatkınlığı nedeniyle yapılmamalı değildir.

Ancak cerrah ve dermatoloğun bu öyküyü önceden bilmesi önemlidir.

Cerrahide doku gerginliğinin azaltılması, uygun sütür tekniği, enfeksiyonun önlenmesi ve yara kapanmasından sonra gerektiğinde erken skar önleme tedavilerinin başlanması riski azaltabilir.

Hiçbir yöntem keloid oluşmayacağını %100 garanti edemez.

Risk tamamen ortadan kaldırılamaz ancak azaltılabilir.

Keloid yatkınlığı bilinen kişide mümkün olduğunca düşük gerginlikli yara kapatma, enfeksiyonun önlenmesi ve epitelizasyon tamamlandıktan sonra uygun hastalarda silikon tedavisi düşünülebilir.

Kulak keloidlerinde cerrahi sonrası bası klipsi veya küpesi kullanılabilir.

Çok yüksek riskli ve daha önce defalarca nüks etmiş lezyonlarda cerrahi sonrası intralezyonel tedavi veya radyoterapi gibi daha güçlü koruyucu seçenekler planlanabilir.

Evet.

Keloidin kesilmesi, delinmesi, bağlanması veya yakılması yeni travmaya neden olarak daha büyük bir keloidin gelişmesine, kanamaya ve enfeksiyona yol açabilir.

Özellikle kulaktaki küçük keloidlerin evde kesilmesi uygun değildir.

Tedavi dermatolojik veya cerrahi değerlendirmeyle planlanmalıdır.

Keloid tedavisi çoğunlukla tek seanslık değildir.

İntralezyonel enjeksiyonlar, lazer veya kriyoterapi birden fazla seans gerektirebilir.

Tedavi sonrasında da nüks açısından takip gerekir çünkü keloid aylar veya daha uzun süre sonra yeniden büyüyebilir.

Sabit bir “üç seansla tamamen geçer” protokolü yoktur.

Evet.

Nüks keloid tedavisinin en önemli sorunlarından biridir.

Risk kullanılan yönteme, anatomik bölgeye, lezyonun büyüklüğüne, önceki nükslere ve takip süresine göre değişir.

Özellikle yalnızca cerrahi eksizyon yüksek nüks riski taşırken, uygun adjuvan tedavilerin eklenmesi bu riski belirgin biçimde azaltabilir.

Bu nedenle tedavinin başarısı yalnızca keloidin işlem günü kaybolmasıyla değil, uzun dönem yeniden büyüyüp büyümediğiyle değerlendirilmelidir.

Yara izinin giderek kalınlaşması, yara sınırlarının dışına doğru ilerlemesi, sürekli kaşıntı veya ağrı oluşturması, eklem hareketini kısıtlaması veya kozmetik açıdan önemli rahatsızlık yaratması durumunda değerlendirme yapılabilir.

Daha önemli olarak travma öyküsü olmadan ortaya çıkan, çok hızlı büyüyen, sürekli kanayan, ülserleşen veya klasik keloid görünümünden farklı olan lezyonlar tanının doğrulanması açısından değerlendirilmelidir.

2026 itibarıyla keloid tedavisinde tek bir “mucize yöntem” veya herkese uygulanabilecek standart protokol bulunmamaktadır.

Yeni ve düşük riskli skarlarda silikon ve uygun bası yöntemleri kullanılabilir. Aktif keloid ve hipertrofik skarlarda intralezyonel triamcinolone, 5-FU veya bunların kombinasyonu güncel tedavinin temel seçeneklerindendir.

Kriyoterapi, PDL ve fraksiyonel CO₂ gibi lazerler lezyonun özelliğine göre tedaviye eklenebilir. 2026 verileri fraksiyonel CO₂ ile PDL kombinasyonunun bazı skar parametrelerinde ek yarar sağlayabildiğini göstermektedir.

Büyük veya dirençli keloidlerde cerrahi düşünülebilir ancak özellikle keloidde cerrahiyi tek başına kullanmak yerine nüksü azaltacak adjuvan tedaviyi baştan planlamak önemlidir. Cerrahi sonrası intralezyonel tedavi, bası veya seçilmiş vakalarda radyoterapi kullanılabilir.

En önemli stratejilerden biri ise tedaviden önce gelir: keloid yatkınlığı bulunan kişide gereksiz deri travmalarını azaltmak, aktif akneyi tedavi etmek ve zorunlu cerrahilerde skar önleme planını yara oluşmadan önce yapmak.

Bilimsel Kaynaklar

Keloid Patogenezi: Genetik, Bağışıklık ve Fibrotik Sinyal Yolları – 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39247523/

Keloid Oluşumunda Genetik Risk Faktörleri – Uluslararası Sistematik Derleme 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38958095/

Hipertrofik Skar ve Keloidlerin Klinik Olarak AyrılmasıPubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32479693/

Keloid ve Hipertrofik Skarlarda Tedavi Yöntemleri – Sistematik Derleme 2025PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41728580/

Keloid Kombinasyon Tedavilerinin Etkinliği ve Nüksü – Network Meta-Analiz 2025PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40771257/

İntralezyonel Keloid Tedavilerinin Karşılaştırılması – Network Meta-Analiz 2026PMC: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13007407/

Keloidlerde İntralezyonel 5-Fluorourasil – Sistematik Derleme 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38807454/

Triamcinolone + 5-Fluorourasil Kombinasyonu – Sistematik Derleme ve Meta-AnalizPubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37337341/

Lazer Tedavileri ile Keloid ve Hipertrofik Skar Tedavisi – Network Meta-Analiz 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38760539/

Fraksiyonel CO₂ Lazer ile Keloid Tedavisi – Meta-Analiz 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38251806/

Fraksiyonel CO₂ + Pulsed Dye Lazer Kombinasyonu – Sistematik Derleme ve Meta-Analiz 2026PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41684553/

Lazer Yardımlı İlaç Uygulaması ile Hipertrofik Skar ve Keloid Tedavisi – Sistematik Derleme 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38347765/

İntralezyonel Keloid Eksizyonu ve Nüks – 608 Keloidin Meta-Analizi 2024PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38463702/

Core Excision ile Keloid Tedavisi – Sistematik Derleme 2025PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39250340/

Cerrahi Eksizyon ve Adjuvan Keloid Tedavileri – Sistematik Derleme 2026PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42195168/

Cerrahi Sonrası Keloid Radyoterapisi – Sistematik Derleme ve Meta-Analiz 2025PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41401628/

Keloid Eksizyonu Sonrası Radyoterapi Dozu ve Nüks – Sistematik Derleme 2026PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42195324/

Koyu Deri Fototiplerinde Keloid ve Hipertrofik Skar Tedavisi – Sistematik Derleme 2025PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40459590/

Hipertrofik Skarlarda Silikon Tabaka Tedavisi – CochraneCochrane: https://www.cochrane.org/evidence/CD013357_silicone-gel-sheeting-treating-hypertrophic-scars

Keloidlerde Silikon Tabaka Tedavisi – CochraneCochrane: https://www.cochrane.org/evidence/CD013878_what-are-benefits-and-risks-silicone-gel-sheeting-treating-keloid-scars