Cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir?

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE); vajinal, anal veya oral cinsel temas sırasında bulaşabilen bakteri, virüs ve parazitlerin neden olduğu enfeksiyonlardır.

Günlük dilde “cinsel yolla bulaşan hastalıklar – CYBH” ifadesi yaygın olarak kullanılır. Ancak günümüzde “enfeksiyon” terimi daha doğru kabul edilmektedir; çünkü birçok kişi enfekte olduğu halde herhangi bir hastalık belirtisi göstermeyebilir.

Dünya Sağlık Örgütü, cinsel temasla bulaşabilen 30'dan fazla bakteri, virüs ve parazit bulunduğunu; klamidya, gonore, sifiliz ve trikomoniyazisin tedavi edilebilir başlıca enfeksiyonlar olduğunu, HPV, genital herpes, HIV ve hepatit B'nin ise önemli viral enfeksiyonlar arasında bulunduğunu belirtmektedir.

Hayır.

Bulaşma yolu enfeksiyona göre değişir.

Bazı enfeksiyonlar semen, vajinal sıvı veya kan gibi vücut sıvılarıyla bulaşırken; HPV, genital herpes ve sifiliz gibi bazı enfeksiyonlar enfekte deri veya mukozayla yakın temas sırasında da bulaşabilir.

Bu nedenle penetrasyon gerçekleşmemiş olsa bile bazı enfeksiyonların bulaşması mümkündür.

Cinsel yolla bulaşabilen bazı enfeksiyonlar ayrıca;

• Gebelik veya doğum sırasında anneden bebeğe,
• Kan ve kan ürünleriyle,
• Ortak enjektör kullanımıyla veya
• Kanla temas eden iğne yaralanmalarıyla

bulaşabilir.

HIV, hepatit B ve sifiliz gibi bazı enfeksiyonlarda bu yollar özellikle önemlidir.

Klamidya

Chlamydia trachomatis adlı bakterinin neden olduğu enfeksiyondur.

Kadınlarda ve erkeklerde sıklıkla hiç belirti vermeden seyredebilir.

Belirti olduğunda;

vajinal veya penis akıntısı, idrar yaparken yanma, alt karın ağrısı, cinsel ilişki sırasında ağrı, testiste ağrı veya rektal yakınmalar görülebilir.

Tedavi edilmemiş klamidya özellikle kadınlarda pelvik inflamatuvar hastalık, tüplerde hasar ve infertilite gibi komplikasyonlara yol açabilir.

Klamidya uygun antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Gonore – Bel soğukluğu

Neisseria gonorrhoeae bakterisinin neden olduğu enfeksiyondur.

Halk arasında bel soğukluğu olarak bilinir.

Gonore;

• Genital bölgeyi,
• Rektumu,
• Boğazı ve
• Daha nadiren gözleri

etkileyebilir.

İdrarda yanma ve sarı-yeşil akıntı görülebilir ancak özellikle kadınlarda ve boğaz/rektum enfeksiyonlarında belirti olmayabilir.

Gonore tedavi edilebilir bir enfeksiyondur ancak antibiyotik direnci dünya çapında giderek önemli hale gelmiştir. Bu nedenle uygun antibiyotik tedavisinin güncel kılavuzlara göre verilmesi önemlidir.

Sifiliz – Frengi

Treponema pallidum adlı bakterinin neden olduğu sistemik bir enfeksiyondur.

Hastalığın farklı dönemlerinde farklı belirtiler görülebilir.

İlk dönemde çoğunlukla ağrısız bir genital, anal veya ağız içi ülser gelişebilir.

Daha sonraki dönemde;

deri döküntüsü, avuç içi ve ayak tabanında döküntüler, lenf bezlerinde büyüme ve çeşitli sistemik belirtiler görülebilir.

Sifiliz bazı kişilerde yıllarca belirti vermeden kalabilir.

Tedavi edilmediğinde sinir sistemi, göz, kalp ve diğer organları etkileyebilir.

Gebelik sırasında anneden bebeğe geçerek konjenital sifilize neden olabileceği için gebelikte tanı özellikle önemlidir.

Uygun antibiyotik tedavisiyle sifiliz tedavi edilebilir.

Trikomoniyazis

Trichomonas vaginalis adlı parazitin oluşturduğu bir enfeksiyondur.

Birçok kişide belirti olmayabilir.

Kadınlarda vajinal akıntı, genital tahriş, kaşıntı ve idrar sırasında rahatsızlık görülebilir.

Erkeklerde çoğu zaman belirti yoktur ancak üretrit ve idrarda yanma gelişebilir.

Uygun antiparaziter ilaçlarla tedavi edilebilir.

Genital herpes

Genital herpesin başlıca nedenleri Herpes simplex virus tip 1 (HSV-1) ve tip 2'dir (HSV-2).

Klasik olarak;

ağrılı, kümelenmiş su dolu kabarcıklar ve daha sonra ülserler

oluşturabilir.

Ancak birçok HSV enfeksiyonu çok hafif belirti verir veya hiç fark edilmez.

Virüs, görünür yara bulunmadığı dönemlerde de asemptomatik viral saçılım nedeniyle bulaşabilir.

HSV vücuttan tamamen ortadan kaldırılan bir enfeksiyon değildir.

Antiviral ilaçlar;

atakların süresini ve şiddetini azaltabilir, sık atakları baskılayabilir ve uygun hastalarda HSV-2'nin partnere bulaşma riskini azaltabilir.

HPV – İnsan papilloma virüsü

HPV, en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir.

Çok sayıda HPV tipi vardır.

Bazı düşük riskli HPV tipleri, özellikle HPV 6 ve 11, genital siğillerle ilişkilidir.

HPV 16, 18 ve diğer bazı yüksek riskli tipler ise;

• Rahim ağzı,
• Vulva,
• Vajina,
• Penis,
• Anüs ve
• Orofarenks

kanserleriyle ilişkilidir.

HPV yalnızca penetratif ilişkiyle değil yakın genital deri temasıyla da bulaşabilir ve kişi hiçbir belirti göstermeden virüsü aktarabilir.

Genital siğilin tedavi edilmesi görünür lezyonu ortadan kaldırabilir ancak HPV'nin vücuttan hemen tamamen temizlendiği anlamına gelmez.

Ayrıca standart HPV testleri genital siğil tanısı koymak veya erkeklerde genel HPV taraması yapmak amacıyla kullanılmaz.

HIV enfeksiyonu

HIV – Human Immunodeficiency Virus, bağışıklık sisteminin özellikle CD4 hücrelerini hedefleyen bir virüstür.

Korunmasız cinsel temas, enfekte kan ve ortak enjektör kullanımı önemli bulaş yollarındandır. Anneden bebeğe gebelik, doğum veya emzirme sırasında da bulaşabilir.

Günümüzde HIV tedavisinde çok etkili antiretroviral tedaviler bulunmaktadır.

Tedaviyi düzenli kullanan ve viral yükünü kalıcı olarak ölçülemeyecek düzeyde tutan HIV pozitif birey HIV'i cinsel yolla partnerine bulaştırmaz.

Bu bilimsel gerçek U=U – Undetectable = Untransmittable / Belirlenemeyen = Bulaştırmayan olarak ifade edilmektedir. CDC, sürdürülen ölçülemeyen viral yükte cinsel bulaş riskinin sıfır olduğunu belirtmektedir.

Bu nedenle günümüzde HIV tanısı geçmişte olduğu gibi kaçınılmaz biçimde AIDS'e ilerleyen bir durum anlamına gelmez. Erken tanı ve düzenli tedavi ile uzun ve sağlıklı bir yaşam mümkündür.

Hepatit B

Hepatit B virüsü (HBV) cinsel yolla bulaşabilir.

Ayrıca kan, ortak enjektör kullanımı ve anneden bebeğe bulaş da mümkündür.

Akut enfeksiyon bazı kişilerde hiçbir belirti oluşturmazken bazılarında;

halsizlik, iştahsızlık, bulantı, karın ağrısı, koyu idrar ve sarılık

görülebilir.

En önemli korunma yollarından biri hepatit B aşısıdır.

Cinsel temas sonrasında HBV maruziyeti söz konusuysa kişinin aşılanma ve bağışıklık durumuna göre hepatit B aşısı ve bazı durumlarda hepatit B immünglobulini (HBIG) gerekebilir.

Hepatit C'nin temel bulaş yolu kan temasıdır.

Cinsel yolla bulaşma mümkündür ancak hepatit B ve HIV gibi bazı enfeksiyonlara kıyasla heteroseksüel ilişkilerde bulaş etkinliği daha düşüktür.

Risk;

kanlı cinsel temas, anal travma, eşlik eden HIV veya başka CYBE'ler ve belirli cinsel pratiklerde

artabilir.

Günümüzde hepatit C, uygun doğrudan etkili antiviral ilaçlarla hastaların büyük çoğunluğunda kür edilebilen bir enfeksiyondur.

Mycoplasma genitalium

Mycoplasma genitalium, özellikle üretrit, servisit ve bazı pelvik inflamatuvar hastalıklarla ilişkili cinsel yolla bulaşan bir bakteridir.

İdrarda yanma, akıntı veya servikal yakınmalara yol açabilir ancak asemptomatik enfeksiyon da mümkündür.

Antibiyotik direncinin artması nedeniyle tedavisinin rastgele antibiyotik kullanılarak yapılması doğru değildir. CDC güncel CYBE kılavuzlarında M. genitalium için özel tanı ve tedavi algoritmaları bulunmaktadır.

Mpox klasik anlamda yalnızca cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon değildir.

Ancak yakın deri teması sırasında, özellikle cinsel temas esnasında bulaşabilir.

Benzer şekilde bazı bağırsak enfeksiyonları ve diğer mikroorganizmalar da belirli cinsel temas biçimleri sırasında aktarılabilir.

Bu nedenle “cinsel yolla bulaşan enfeksiyon” kavramı yalnızca klasik CYBE listesinden ibaret değildir. Dünya Sağlık Örgütü de mpox ve bazı enterik enfeksiyonların cinsel temasla bulaşabildiğini belirtmektedir.

En önemli nokta şudur:

CYBE'lerin önemli bir bölümü hiçbir belirti vermeyebilir.

Belirti geliştiğinde ise genital, anal veya ağız bölgesinde yara, kabarcık veya siğil; penis veya vajinadan anormal akıntı; idrar yaparken yanma veya ağrı; genital kaşıntı; kasık lenf bezlerinde büyüme; testiste ağrı veya şişme; alt karın veya pelvik ağrı; cinsel ilişki sırasında ağrı; anormal vajinal kanama; anal ağrı, akıntı veya kanama; ağız veya boğaz lezyonları ve bazı enfeksiyonlarda yaygın deri döküntüsü görülebilir.

Ancak belirti olmaması enfeksiyonu dışlamaz.

Özellikle klamidya, gonore, HPV, herpes, HIV ve sifiliz uzun süre sessiz seyredebilir.

Bunun tek bir cevabı yoktur.

Eski metinlerde kullanılan “birkaç gün ile üç ay arasında belirti çıkar” şeklindeki ifade bütün CYBE'ler için doğru değildir.

Enfeksiyona göre kuluçka süresi;

birkaç günden haftalara, aylara hatta bazı durumlarda yıllara kadar değişebilir.

Örneğin genital herpes veya gonore nispeten kısa sürede belirti verebilirken HPV'ye bağlı siğiller aylar sonra ortaya çıkabilir. HIV ve sifilizde de enfeksiyonun farklı dönemlerinde farklı klinik belirtiler oluşabilir.

Ayrıca birçok kişide hiçbir belirti gelişmeyebilir.

Bu nedenle riskli bir temas sonrasında ne zaman test yapılacağı yalnızca “belirti bekleyerek” belirlenmemelidir.

Tek bir “CYBH testi” bütün enfeksiyonları göstermez.

Hangi testin yapılacağı;

• Temasın türüne,
• Temas edilen anatomik bölgeye,
• Geçen süreye,
• Hastanın belirtilerine ve
• Olası enfeksiyona

göre belirlenir.

Klamidya ve gonore testleri

Günümüzde genellikle NAAT – nükleik asit amplifikasyon testleri kullanılır.

Örnek;

idrar, vajinal/servikal sürüntü, üretral sürüntü, rektal sürüntü veya boğaz sürüntüsünden

alınabilir.

Burada önemli bir nokta vardır:

Yalnızca idrar testi yaptırmak, boğazda veya rektumda bulunan gonore/klamidya enfeksiyonunu her zaman göstermez.

Bu nedenle test bölgeleri kişinin gerçek temas bölgelerine göre seçilmelidir. CDC de özellikle risk grubundaki kişilerde testlerin anatomik maruziyet bölgelerinden yapılmasını önermektedir.

Sifiliz testi

Sifiliz tanısında çoğunlukla kan testleri kullanılır.

Tarama ve doğrulama için farklı serolojik testlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Çok erken dönemde yapılan testler negatif olabileceğinden şüpheli temasta gerektiğinde test tekrarlanabilir.

HIV testi

HIV için antijen/antikor ve diğer laboratuvar testleri kullanılabilir.

Testin enfeksiyonu gösterebilmesi için gereken süre kullanılan test türüne göre değişir.

Bu nedenle riskli temastan hemen sonra yapılan negatif bir test her zaman enfeksiyonun kesin olarak dışlandığı anlamına gelmez.

Gerektiğinde uygun zamanda tekrar test yapılır.

Genital herpes testi

Aktif kabarcık veya ülser varsa lezyondan alınan örnekte PCR/NAAT, genital herpes tanısında en değerli yöntemlerden biridir.

HSV kan testleri ise seçilmiş durumlarda kullanılabilir.

Belirti göstermeyen bütün kişilerde rutin herpes kan taraması yapılması gerekli değildir.

HPV testi

HPV testleri esas olarak serviks kanseri taraması ve anormal servikal testlerin yönetiminde kullanılır.

Genital siğilin tanısı çoğunlukla klinik muayene ile konur.

HPV testi genital siğil tanısı için veya erkeklerde genel bir CYBE tarama testi olarak önerilmez.

Riskli bir temas sonrasında duş almak, genital bölgeyi antiseptikle yıkamak veya idrar yapmak HIV, sifiliz, gonore, klamidya, HPV ya da herpes bulaşını engellemez.

Özellikle HIV açısından önemli bir maruziyet söz konusuysa zaman kaybedilmemelidir.

PEP – Post-Exposure Prophylaxis, olası HIV maruziyetinden sonra HIV enfeksiyonunu önlemek amacıyla verilen antiretroviral tedavidir.

PEP'nin mümkün olan en kısa sürede ve en geç 72 saat içinde başlanması gerekir.

2025 CDC kılavuzu HIV maruziyetini tıbbi acil durum olarak kabul etmekte ve PEP'nin mümkün olduğunca erken başlanmasını önermektedir. Tedavi genellikle 28 gün sürer.

72 saati doldurmayı beklemek doğru değildir; ne kadar erken başlanırsa o kadar iyidir.

Hepatit B'ye karşı bağışıklığı olmayan kişilerde maruziyetin özelliğine göre hepatit B aşısı ve gerektiğinde HBIG uygulanabilir.

Bu nedenle kişinin daha önce hepatit B aşısı olup olmadığını bilmesi önemlidir.

PrEP – Pre-Exposure Prophylaxis, HIV negatif ancak HIV ile karşılaşma olasılığı yüksek kişilerin enfeksiyonu önlemek amacıyla kullandığı koruyucu antiretroviral tedavidir.

PrEP HIV'e karşı oldukça etkili bir korunma yöntemidir.

Ancak;

gonore, klamidya, sifiliz, herpes veya HPV'ye karşı koruma sağlamaz.

Bu nedenle PrEP kullanan kişilerde de uygun CYBE taramaları önemlidir.

CYBE korunmasındaki yeni gelişmelerden biri doxycycline post-exposure prophylaxis – Doxy-PEP yaklaşımıdır.

CDC'nin 2024 kılavuzu, son 12 ay içinde sifiliz, klamidya veya gonore geçirmiş gey, biseksüel ve erkeklerle seks yapan diğer erkekler ile transgender kadınlarda, yarar ve riskler görüşülerek Doxy-PEP'nin değerlendirilmesini önermektedir.

Bu stratejide doktor tarafından uygun görülen kişilerde doksisiklin cinsel temas sonrasında belirli protokolle kullanılır ve çalışmalarda özellikle sifiliz ile klamidya riskini belirgin azalttığı, gonore açısından da bazı koruyucu etkiler sağladığı gösterilmiştir.

Ancak Doxy-PEP:

her cinsel ilişkiden sonra herkesin kendi kendine antibiyotik kullanması anlamına gelmez.

Antibiyotik direnci, yan etkiler ve bireysel riskler nedeniyle belirli kişilerde hekim değerlendirmesiyle uygulanmalıdır.

Tedavi enfeksiyona göre tamamen değişir.

Klamidya, gonore ve sifiliz uygun antibiyotiklerle tedavi edilebilir.

Trikomoniyazis uygun antiparaziter ilaçla tedavi edilebilir.

Genital herpes antiviral ilaçlarla kontrol edilir ancak virüs vücuttan tamamen ortadan kaldırılamaz.

HIV, antiretroviral ilaçlarla uzun dönem kontrol altında tutulabilir ve viral yük ölçülemeyen düzeyde tutulduğunda cinsel yolla bulaştırılmaz.

Genital HPV enfeksiyonunda virüsün kendisini doğrudan ortadan kaldıran bir ilaç yoktur; genital siğiller ve HPV'ye bağlı lezyonlar gerektiğinde tedavi edilir ve bağışıklık sistemi birçok HPV enfeksiyonunu zaman içinde baskılar.

Hepatit B enfeksiyonunun tipi ve kronikleşme durumuna göre takip veya antiviral tedavi gerekebilir.

Dolayısıyla eski yaklaşımda olduğu gibi “bütün CYBH'ler antibiyotik, antiviral veya antiparaziter ilaçlarla tedavi edilir” demek yeterli değildir.

Bu durum enfeksiyona göre değişir.

Klamidya, gonore, sifiliz ve trikomoniyazis gibi bazı enfeksiyonlarda mevcut veya yakın dönemdeki partnerlerin;

• Bilgilendirilmesi,
• Değerlendirilmesi,
• Test edilmesi ve
• Gerektiğinde tedavi edilmesi

yeniden bulaşmayı önlemek açısından önemlidir.

Bazı enfeksiyonlarda partner henüz belirti göstermese bile değerlendirme veya tedavi gerekebilir.

Genital herpes ve HPV gibi enfeksiyonlarda ise yaklaşım farklıdır ve her partnere otomatik olarak aynı test veya tedavi uygulanmaz.

Enfeksiyonun türüne göre belirli bir süre cinsel temastan kaçınmak gerekebilir.

Özellikle bakteriyel CYBE'lerde hasta ve partnerlerin önerilen tedaviyi tamamlaması ve bulaştırıcılığın azaldığı uygun sürenin geçmesi gerekir.

Bu süre enfeksiyona ve kullanılan tedaviye göre değiştiği için kişinin kendi hastalığına yönelik hekim önerisini uygulaması gerekir.

Prezervatif cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır ancak bütün enfeksiyonlara karşı %100 koruma sağlamaz.

Özellikle gonore, klamidya ve HIV gibi vücut sıvılarıyla bulaşan enfeksiyonlarda doğru ve düzenli prezervatif kullanımı güçlü koruma sağlar.

Buna karşılık HPV, genital herpes ve bazı sifiliz lezyonları prezervatifin kapatmadığı deri bölgelerinde bulunabildiği için deri temasıyla bulaşma tamamen engellenemeyebilir.

Bu durum prezervatifin etkisiz olduğu anlamına gelmez; bu enfeksiyonlarda da riski azaltabilir.

HPV aşısı, genital siğillere ve HPV ile ilişkili bazı kanserlere neden olan önemli HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir.

Aşı mevcut HPV enfeksiyonunu veya mevcut genital siğili tedavi etmez; temel amacı yeni enfeksiyonların önlenmesidir.

En yüksek yarar cinsel temas başlamadan önce görülmekle birlikte, daha ileri yaşlarda da kişinin önceki aşı durumu ve bireysel risklerine göre aşılama değerlendirilebilir.

Uluslararası önerilerde rutin HPV aşılaması çocukluk/ergenlik döneminde yapılmakta, aşısız kişilerde belirli yaşlara kadar tamamlama ve daha ileri yetişkin yaşlarında ortak karar verme yaklaşımı kullanılmaktadır. Türkiye'deki güncel aşılama önerileri ayrıca dikkate alınmalıdır.

Hepatit B cinsel yolla bulaşabilen ancak aşıyla önlenebilen önemli enfeksiyonlardan biridir.

Hepatit B bağışıklığı olmayan kişilerde aşılama son derece etkilidir.

CYBE açısından değerlendirme yapılan kişilerde daha önce hepatit B aşısı ve bağışıklık durumu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Herkes için aynı testlerin aynı sıklıkta yapılması doğru değildir.

Tarama programı;

kişinin yaşı, anatomisi, cinsel partner sayısı, cinsel temasın türü, gebelik durumu, önceki CYBE öyküsü, HIV durumu, PrEP kullanımı ve diğer risk faktörlerine

göre belirlenir.

Örneğin oral veya anal cinsel temas öyküsü varsa yalnızca idrar testi yeterli olmayabilir ve boğaz veya rektumdan örnek alınması gerekebilir.

CDC tarama önerileri de testlerin kişinin anatomisine ve maruziyet bölgelerine göre planlanmasını vurgulamaktadır.

Bazıları olabilir.

Özellikle tedavi edilmemiş klamidya ve gonore, kadınlarda pelvik inflamatuvar hastalık oluşturarak tüplerde hasar ve infertilite riskini artırabilir.

Erkeklerde epididimit gibi komplikasyonlar gelişebilir.

Ancak CYBE tanısı almak otomatik olarak infertilite gelişeceği anlamına gelmez.

Erken tanı ve uygun tedavi komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltır.

Bazı enfeksiyonların uzun dönem kanser riskiyle ilişkisi vardır.

Özellikle yüksek riskli HPV tipleri;

rahim ağzı, anal, penis, vulva, vajina ve bazı orofarenks kanserleriyle

ilişkilidir.

Kronik hepatit B ve hepatit C enfeksiyonları ise karaciğer kanseri riskini artırabilir.

Bu nedenle aşılama, uygun taramalar ve kronik enfeksiyonların takibi önemlidir.

Her zaman hayır.

Bu özellikle HPV ve genital herpes gibi enfeksiyonlarda önemlidir.

Bazı enfeksiyonlar uzun süre hiçbir belirti vermeden kalabilir ve ne zaman bulaştığını kesin olarak belirlemek mümkün olmayabilir.

HPV'ye bağlı genital siğiller enfeksiyondan aylar veya daha uzun süre sonra ortaya çıkabilir.

Benzer biçimde HSV uzun dönem sessiz kalabilir.

Bu nedenle yalnızca yeni tanı konulmasına bakarak enfeksiyonun ne zaman veya kimden bulaştığını kesin olarak söylemek çoğu durumda mümkün değildir.

Riski azaltmak için en etkili yaklaşım tek bir yönteme güvenmek yerine birden fazla korunma stratejisini birlikte kullanmaktır:

Vajinal, anal ve oral temaslarda prezervatif veya uygun bariyer yöntemlerini doğru ve düzenli kullanmak; HPV ve hepatit B aşılarını uygun kişilerde tamamlamak; kişinin riskine göre düzenli CYBE ve HIV testleri yaptırmak; yeni partnerlerle test durumunu açık biçimde konuşmak; HIV açısından risk varsa PrEP seçeneğini değerlendirmek; olası HIV maruziyetinde 72 saati geçirmeden PEP için sağlık kuruluşuna başvurmak; seçilmiş yüksek riskli kişilerde hekimle Doxy-PEP seçeneğini görüşmek; ortak enjektör veya kanla temas eden ekipman kullanmamak ve genital yara, akıntı veya başka CYBE bulguları olduğunda tanı konulana kadar bulaştırıcılık açısından dikkatli olmak önemlidir.

Genital, anal veya ağız bölgesinde yeni yara, kabarcık veya siğil; anormal genital akıntı; idrar sırasında yanma; testis veya pelvik ağrı; açıklanamayan genital kanama; kasık lenf bezlerinde büyüme veya cinsel temas sonrasında gelişen şüpheli herhangi bir belirti varsa değerlendirme yapılmalıdır.

Ancak test yaptırmak için mutlaka belirti çıkmasını beklemek gerekmez.

Korunmasız veya riskli temas sonrası, yeni partner olduğunda ya da partnerde CYBE saptandığında herhangi bir belirti bulunmasa bile test gerekebilir.

Olası HIV maruziyeti son 72 saat içinde gerçekleşmişse ise rutin randevuyu beklemek yerine PEP açısından acil değerlendirme yapılmalıdır.

Türkiye'de Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) uzmanlık alanı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların tanı ve tedavisiyle ilgilenmektedir.

Ancak enfeksiyonun türüne ve tutulan organa göre;

enfeksiyon hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum, üroloji ve diğer ilgili branşlar

da değerlendirmeye katılabilir.

Özellikle HIV, viral hepatitler, gebelikte CYBE, pelvik inflamatuvar hastalık veya ciddi sistemik enfeksiyonlarda multidisipliner takip gerekebilir.

Hayır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar tıbbi hastalıklardır.

Dünya Sağlık Örgütü her gün dünya genelinde bir milyondan fazla tedavi edilebilir CYBE edinildiğini ve bunların çoğunun hiçbir belirti vermediğini bildirmektedir.

Utanç veya damgalanma korkusu nedeniyle muayene ve testleri geciktirmek enfeksiyonun ilerlemesine ve başkalarına bulaşmasına neden olabilir.

Erken tanı;

kişinin kendi sağlığını koruduğu gibi partnerlerinin sağlığını da korur.

Cinsel sağlık konusunda açık, yargılayıcı olmayan ve tıbbi gizliliğe saygılı bir yaklaşım doğru olan yaklaşımdır.

Bilimsel Kaynaklar

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar – Dünya Sağlık Örgütü 2025 Güncel BilgilendirmesiWHO:https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-%28stis%29

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonların Tanı ve Tedavisi – CDC Klinik KılavuzuCDC:https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/default.htm

CYBE Tarama Önerileri – Kim, Ne Zaman ve Hangi Bölgeden Test Edilmeli?CDC:https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/screening-recommendations.htm

Genital Herpes – Tanı, Tedavi ve Asemptomatik BulaşCDC:https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/herpes.htm

Genital HPV Enfeksiyonu – Bulaş, Tanı ve KorunmaCDC:https://www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html

HPV Enfeksiyonu ve HPV Testlerinin Kullanım AlanlarıCDC:https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm

Prezervatif Kullanımı ve CYBE'lerden KorunmaCDC:https://www.cdc.gov/condom-use/index.html

HIV Temas Sonrası Korunma – PEPCDC:https://www.cdc.gov/hiv/prevention/pep.html

HIV Temas Sonrası Profilaksi – 2025 Güncel CDC KılavuzuCDC / MMWR:https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/74/rr/rr7401a1.htm

HIV'de U=U: Belirlenemeyen Viral Yük = Cinsel Yolla BulaştırmamaCDC:https://www.cdc.gov/global-hiv-tb/php/our-approach/undetectable-untransmittable.html

Doxy-PEP ile Bakteriyel CYBE'lerden Korunma – 2024 Klinik KılavuzuCDC / MMWR:https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/73/rr/rr7302a1.htm

Hepatit B ve Cinsel Temas Sonrası KorunmaCDC:https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hbv.htm